ABŞ nümayəndələri Cared Kuşner və Stiv Uitkoff cümə axşamı Berlinə yola düşürlər. Onlar Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və Avropa liderləri ilə Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinin dayandırılmasını, eləcə də Kiyev üçün müharibədən sonrakı təminatları müzakirə edəcəklər. AnewZ-nin məlumatına görə, görüş “Könüllülər koalisiyası” çərçivəsində keçiriləcək.
Toplantıda Ukraynanın əsas avropalı müttəfiqləri — Almaniya, Fransa, Britaniya, Polşa və İtaliya, həmçinin NATO-nun baş katibi Mark Rütte iştirak edəcək. Almaniya kansleri Fridrix Merts hərbi yardım, sülh danışıqları və atəşkəsdən sonra tətbiq ediləcək təhlükəsizlik tədbirlərinin müzakirəsi üçün 20-dən çox liderin toplaşacağını gözləyir.
Görüş Çinin Şençjen şəhərində ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Çin Sədri Si Cinpinin iştirakı ilə keçirilən böyük sammitlə eyni vaxta təsadüf edir. Ukrayna məsələsinin həmin sammitin əsas mövzularından biri olacağı gözlənilir.
Avropa danışıqlarda daha böyük rol istəyir
Avropa hökumətləri müharibənin dayandırılmasına yönələn, ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi səylərdə daha güclü söz sahibi olmağa çalışırlar. Onlar Ukraynanın gələcəyi və Avropanın təhlükəsizliyi ilə bağlı mühüm qərarların iştirakı olmadan verilə biləcəyindən narahatdırlar.
Almaniya rəsmiləri Berlin görüşünün Ukrayna üçün hüquqi qüvvəsi olan təhlükəsizlik təminatları çağırışlarını gücləndirəcəyini və Avropa müttəfiqlərinə Şençjen sammitinin nəticələrinə cavablarını əlaqələndirmək imkanı verəcəyini bildiriblər.
Kuşner Vaşinqtonun prioritetlərinin Kiyev və Avropa müttəfiqləri ilə əməkdaşlığı gücləndirmək, davamlı sülh üçün ortaq zəmin yaratmaq və gələcək çoxtərəfli danışıqlara hazırlıq görmək olduğunu deyib. O, Ukraynada sülh sazişinə nail olmaq üçün “çətin qərarlar” tələb olunacağını da bildirib.
Danışıqlarda müharibə başa çatdıqdan sonra yeni münaqişənin qarşısını almağa yönələn təhlükəsizlik tədbirləri də müzakirə olunacaq. Zelenski görüşün ona sülh prosesini ABŞ nümayəndələri ilə birbaşa müzakirə etməyə və Trampın Çində apardığı danışıqların təfərrüatlarını öyrənməyə imkan verəcəyini söyləyib.
“Ukrayna sülh istəyini açıq şəkildə bəyan edir və biz hər zaman konstruktiv fəaliyyət göstəririk”, — Zelenski deyib.
Hərbi yardım müzakirələrin əsas mövzularından biridir
Diplomatik səylər ABŞ və Avropa hökumətləri arasında Ukraynaya hərbi yardım məsələsində fikir ayrılıqları davam etdiyi bir vaxtda aparılır. Çərşənbə axşamı Almaniya və Britaniya Ukraynanın Rusiya neft infrastrukturu və kommersiya anbarlarına zərbələri ilə bağlı ABŞ tənqidinə etiraz ediblər.
Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham Berlin görüşünün Avropanın Ukraynaya dəstəyini və ədalətli, davamlı sülhə nail olmaq əzmini nümayiş etdirəcəyini bildirib.
Britaniyanın Rusiyanın dərinliklərindəki hədəfləri vura bilən uzaqmənzilli dronlar, eləcə də müşahidə və logistika avadanlıqları daxil olmaqla əlavə hərbi dəstək vəd edəcəyi gözlənilir. Avropa ölkələri Kiyevə əhəmiyyətli hərbi və maliyyə yardımı göstərsələr də, Vaşinqtonun Moskva ilə apardığı son danışıqlarda məhdud rol oynayıblar.
Avropa nümayəndələri ötən həftə Əbu-Dabidə keçirilən müzakirələrdə iştirak ediblər. Bununla belə, Kremlin bildirdiyinə görə, onların gələcək danışıqlarda iştirakına razılıq verilməyib.
Berlin görüşü Ukraynanın müttəfiqlərinin qış ərəfəsində enerji obyektlərinə və digər mühüm infrastruktura Rusiyanın intensivləşən zərbələrinə qarşı müdafiəni gücləndirməyə çalışdığı vaxta təsadüf edir.
Çərşənbə günü Avropa Komissiyası Ukraynanın 2027-ci ildə yaranacağı proqnozlaşdırılan 70 milyard avro (76,9 milyard dollar) maliyyə kəsirini qarşılamağa kömək etmək üçün 45 milyard avro (49,4 milyard dollar) məbləğində yeni kredit təklif edib. Təklifin qüvvəyə minməsi üçün Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin təsdiqi tələb olunur.
Ukraynanın Müdafiəsi üzrə Əlaqə Qrupu da bu həftə Kiyevin qış boyunca hərbi əməliyyatlarını davam etdirməsi üçün əlavə silahlar vermək barədə razılığa gəlib.
“Könüllülər koalisiyası” isə mümkün sülh sazişi çərçivəsində Qərb qüvvələrinin Ukraynada təhlükəsizlik tədbirlərinin icrasına necə yardım edə biləcəyini qiymətləndirmək üçün Polşada hərbi təlimlərə başlayıb.
Yenilənmiş diplomatik səylər ötən həftə Əbu-Dabidə ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlardan sonra başlayıb. Həmin müzakirələrdə Moskva və Kiyev genişmiqyaslı əsir mübadiləsi barədə prinsipial razılığa gəlib, lakin təfərrüatlar hələ yekunlaşdırılmayıb.
Avropa liderləri sülh sazişinin Ukraynanın təhlükəsizliyi üçün etibarlı təminatlar və Avropada sabitlik üçün davamlı çərçivə yaratmasına nail olmağa çalışırlar.