OMM Redaksiyası
AnewZ-in məlumatına görə, “Nvidia”nın direktorlar şurası baş direktor Censen Huangın vəzifədən kənarlaşdırılması məsələsini müzakirə etmək üçün iclasa hazırlaşır. Bu addım Huangın nikahdankənar münasibətləri, o cümlədən Çin kəşfiyyatı ilə əlaqələri olduğu güman edilən qadınla münasibəti barədə xəbərlər fonunda gündəmə gəlib. Eyni zamanda, ABŞ qanunvericiləri şirkətin Çinə çip ixracına nəzarəti gücləndirirlər.
Təxminən 4 trilyon dollar dəyərində qiymətləndirilən şirkət üçün qarşıdakı iclas mühüm mərhələ hesab olunur. “Nvidia” rəhbərlikdə dəyişiklik elan etməyib. Huangın gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik artarkən şirkətin səhmləri çərşənbə günü iş saatlarından sonrakı ticarətdə təxminən 8 faiz ucuzlaşıb.
Demokrat senatorlar “Nvidia”nın Çinə çip ixracı ilə bağlı hökumət sənədlərini tələb ediblər. Respublikaçı qanunvericilər isə Huangı iddialar və onların mümkün milli təhlükəsizlik nəticələri barədə ifadə verməyə çağırırlar.
Direktorlar şurasının qərarı və mümkün varislər
Qarşıdakı iclas bazar günündən fərqli mövqeyə işarə edir: həmin gün “Nvidia” direktorları Huang və onun rəhbər komandasına etimad göstərmiş, eyni zamanda müstəqil araşdırmaya başlamışdılar.
“Nvidia”nın nizamnaməsinə əsasən, direktorların səs çoxluğu baş direktoru səbəb göstərməklə və ya səbəb göstərmədən vəzifədən kənarlaşdıra bilər. Şirkətin direktorlar şurasında 11 nəfər var; Huangdan başqa hamısı müstəqil direktor sayılır.
63 yaşlı həmtəsisçi “Nvidia” səhmlərinin təxminən 3,6 faizinə sahibdir. Onlarla rəhbər birbaşa ona hesabat verir ki, bu da Huangın şirkətin fəaliyyətindəki mərkəzi rolunu göstərir.
Şirkətin bazar dəyəri təxminən 4 trilyon dollar olsa da, “Nvidia” mümkün varisin adını ictimaiyyətə açıqlamayıb. “Bloomberg” çərşənbə günü direktorlar şurasının potensial namizədləri müəyyənləşdirmək üçün kənar şirkətlə işlədiyini yazıb. “Nvidia” bu məlumatı təsdiqləməyib.
Şirkətin növbəti rüblük maliyyə nəticələrini noyabrın 17-də açıqlaması planlaşdırılır. Bu tarix investorların rəhbərliyin davamlılığı ilə bağlı suallarına təcililik verir.
ABŞ qanunvericiləri Çinə ixraca dair cavab tələb edir
Demokrat senatorlar Elizabet Uorren və Kris Kons Tramp administrasiyasından “Nvidia”nın Çinə qabaqcıl süni intellekt çiplərinin ixracı ilə bağlı sənədləri və yazışmaları qoruyub saxlamağı istəyiblər.
Ticarət naziri Hovard Latnikə, dövlət katibi Marko Rubioya və Ağ Evin aparat rəhbəri Stiven Millerə ünvanlanan məktub Huangın şübhəli Çin kəşfiyyatı əməliyyatının hədəfi olduğuna dair məlumatlardan sonra göndərilib. Senatorlar yazıblar: “Bu hadisə federal hökumətin ixrac nəzarətini səmərəli tətbiq etmək və milli təhlükəsizliyimizi qorumaq qabiliyyəti ilə bağlı ciddi narahatlıq doğurur”.
Qanunvericilərdən ixrac nəzarəti qərarları, administrasiyanın araşdırmaya yanaşması, eləcə də “Nvidia” rəhbərləri ilə hökumət rəsmiləri arasındakı əlaqələr barədə sənədlər tələb olunub. Onlar administrasiyadan noyabrın 17-dək aidiyyəti hökumət qurumlarında sənədlərin qorunması barədə göstəriş verildiyini təsdiqləməyi də istəyiblər. Uorren və Kons mümkün milli təhlükəsizlik riskləri ilə bağlı Konqresdə brifinq keçirilməsini tələb edirlər.
Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsindəki demokratlar ayrıca olaraq Çinə qabaqcıl süni intellekt çiplərinin ixracının dayandırılmasına çağırıblar. Qab Amo, Qreqori Miks və Sidni Kamlager-Dov Ticarət Departamentindən dekabrın 1-dək yüksək vəzifəli rəsmilərin Alis Huangı “Nvidia” çiplərini əldə etməyə yönəlmiş Çin cəhdləri ilə əlaqələndirən kəşfiyyat məlumatlarından xəbərdar olub-olmadığını açıqlamağı istəyiblər.
Respublikaçılar Huanqı ifadə verməyə çağırır
Noyabrın 4-də Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsinin respublikaçı sədri Brayan Mast və daha iki qanunverici Huanqın Alis Huangla iddia edilən münasibəti barədə qapalı brifinq keçirilməsini istəyiblər. Mastın sözçüsü sədrin çağırış vərəqəsi göndərilməsinə açıq olduğunu bildirib.
Müzakirələrdən xəbərdar olan şəxs deyib ki, qanunvericilər “Nvidia”nın Huangın əvəzinə suallara cavab verməsi üçün baş hüquqşünasını göndərmək təklifini qəbul etməyə meyilli deyillər. Bu tələblər direktorlar şurasının baş icraçı rəhbərin xarici kəşfiyyat əməliyyatının hədəfi olub-olmadığını araşdırdığı vaxt şirkətə təzyiqi artırır.
“Nvidia”nın araşdırdığı iddialar
Mübahisə Huangın Pekinin kəşfiyyat xidmətləri ilə əlaqələri olduğu güman edilən çinli iş qadını Alis Huangla münasibəti barədə xəbərlərdən sonra başlayıb. Ayrı-ayrı məlumatlarda bu münasibətin “Nvidia” çiplərinin Çin şirkətlərinə göndərilməsinə şərait yaradıb-yaratmadığı sual altına alınıb. Bu iddialar fakt kimi təsdiqlənməyib.
Huang bazar günü əməkdaşlara göndərdiyi qeyddə həyat yoldaşına xəyanət etdiyini etiraf edib və münasibətin təfərrüatlarını açıqlamadan “bütün məsuliyyəti” üzərinə götürüb. Daha sonra “Nvidia” müstəqil araşdırmaya başlayıb.
Şirkət korporativ sirlərin və ya milli təhlükəsizlik məlumatlarının ələ keçirildiyinə inanmaq üçün əsaslarının olmadığını bildirib. Çin casusluq iddialarını rədd edib.
Prezident Donald Tramp Huanqı açıq şəkildə müdafiə edərək onu “ləyaqətli insan” adlandırıb və “ölkəmiz üçün heyrətamiz iş gördüyünü” deyib.
Araşdırma ABŞ-ın qabaqcıl yarımkeçiricilərin Çinə ixracına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər fonunda aparılır. Bu məhdudiyyətlər həmin çiplərin hərbi və strateji məqsədlər üçün istifadə oluna biləcəyi narahatlığı ilə tətbiq edilib.
