OMM Redaksiyası
Nobel mükafatı laureatı Geoffrey Hinton süni superintellektin hazırlanması uğrunda tələsməyə qarşı çıxıb. O bildirib ki, insanlardan daha qabiliyyətli sistemlərin təhlükəsiz qalacağına və nəzarətdə saxlanılacağına zəmanət vermək üçün alimlərin hələ kifayət qədər biliyi yoxdur.
Müasir süni intellektin əsasını qoyan işlərə töhfə verən britaniyalı-kanadalı kompüter alimi Hinton texnologiyanın ən tanınmış tənqidçilərindən birinə çevrilib. O, süni neyron şəbəkələri ilə maşın öyrənməsinin əsasını təşkil edən işlərinə görə 2024-cü ildə Con Hopfildlə birlikdə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.
Hinton The Times qəzetinə açıqlamasında insanlardan daha üstün intellektual qabiliyyətlərə malik sistemlərin təhlükəsiz idarə olunması müəyyənləşdirilmədən onların hazırlanmasına başlamağın “çox ağılsızlıq” olacağını deyib.
“Hazırda superintellekt hazırlamağa başlamaq çox ağılsızlıq olardı. Çünki onun təhlükəsiz şəkildə inkişaf etdirilə və nəzarətdə saxlanıla biləcəyinə dair elmi konsensus yoxdur”, – Hinton bildirib.
Alimin narahatlığı yalnız daha güclü süni intellekt sistemlərinin səhvlər edə bilməsi ilə bağlı deyil. Onun fikrincə, insanlardan daha ağıllı sistemləri idarə etmək çətinləşə və ya mümkünsüz ola bilər. Bu isə bəşəriyyət üçün birbaşa təhlükə yarada bilər.
Hinton daha əvvəl süni intellektin qarşıdakı 30 il ərzində insanların məhvinə səbəb ola biləcəyi ehtimalını 10-20 faiz aralığında qiymətləndirib. O, bu yanaşmasını texnoloji inkişafın gözləniləndən daha sürətli irəliləməsi ilə əsaslandırıb.
Alimin əsas narahatlıqlarından biri bəşəriyyətin özündən daha ağıllı varlıqlarla heç vaxt qarşılaşmamasıdır. Hinton hesab edir ki, insanın idrak qabiliyyətlərini aşan maşınların meydana çıxması əvvəlki texnoloji yeniliklərdən prinsipial şəkildə fərqlənir.
Hinton həmçinin müasir süni intellekt sistemlərinin yalnız təlim məlumatlarında olan nümunələri təkrarladığı fikrini şübhə altına alıb. Onun fikrincə, inkişaf etmiş dil modelləri semantik və abstrakt anlayışları dərk edə bilər. Bu amil onun həmin sistemlərin imkanları ilə bağlı narahatlığını artırıb.
Alim süni intellektin inkişafına nəzarətin yalnız texnologiya şirkətlərinin özünənəzarətinə buraxılmamasını istəyir. O, hökumətlərin və tənzimləyici qurumların bu sahədə daha fəal rol oynamalı olduğunu vurğulayıb.
Hinton texnoloji innovasiyanı avtomobilin sürətləndiricisinə, dövlət tənzimləməsini isə həmin avtomobilin istiqamətini müəyyən edən sükan mexanizminə bənzədib. Onun fikrincə, bazar qüvvələri süni intellektin yaratdığı təhlükələri təkbaşına aradan qaldıra bilməz.
Alim kommersiya rəqabətinin şirkətləri daha güclü sistemlər qurmağa sövq etdiyini, beynəlxalq rəqabətin isə təhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqini çətinləşdirdiyini bildirib. Şirkətlər inkişafı ləngitməklə fərqli qaydalarla fəaliyyət göstərən rəqiblərə üstünlük verə biləcəklərindən ehtiyatlana bilər.
Hinton uzun illər
