OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, parlament seçkilərində gözləniləndən yaxşı nəticə göstərən sağ blok Knessetdə çoxluğu əldə edə bilməsə də, Benyamin Netanyahunun səlahiyyətlərini icra edən baş nazir kimi vəzifədə qalacağı gözlənilir.
Çərşənbə günü səslərin təxminən 86 faizi hesablandıqdan sonra İsrailin üç əsas telekanalı Netanyahunun sağçı, ifrat sağçı və ultraortodoks partiyalardan ibarət blokunun 120 yerlik parlamentdə 53 mandat qazanacağını proqnozlaşdırıb. Müxalifət lideri Qadi Eisenkotun bloku üçün isə 48 yer gözlənilir.
Ərəb israilliləri təmsil edən partiyaların rekord sayda — 19 mandat qazanacağı proqnozlaşdırılır. Bu partiyalar koalisiya danışıqlarında həlledici rol oynaya bilər. Bununla belə, bir çox yəhudi siyasi liderinin onların dəstəyini qəbul etməyə tərəddüd etdiyi şəraitdə Eisenkotun bu dəstək olmadan hökumət qurması çətin görünür.
Nəticələr hələ ilkin xarakter daşıyır və səslərin hesablanması davam edir. Mərkəz solundan tutmuş sərt sağa qədər müxtəlif partiyaları birləşdirən Eisenkotun müxalifət bloku seçkiöncəsi sorğularda yaxın mübarizə gözlənilməsinə baxmayaraq, proqnozlardan aşağı nəticə göstərib.
Netanyahu koalisiya danışıqları müddətində vəzifədə qalacaq
Parlament çoxluğunu itirməsinə baxmayaraq, Netanyahu yeni koalisiya hökuməti formalaşanadək səlahiyyətlərini icra edən baş nazir olacaq. Hökumət qurmaq mümkün olmasa, bu müddət gələn il keçirilə biləcək növbəti seçkiyə qədər uzana bilər.
İsrailin siyasi sisteminə əsasən, səlahiyyətlərini icra edən hökumət adi hökumətin bir çox səlahiyyətini saxlayır, lakin müəyyən sahələrdə daha təmkinli davranması gözlənilir. Hüquq ekspertləri bildirirlər ki, belə hökumətlərin səlahiyyətləri seçilmiş hökumətlərlə formal olaraq eynidir, ancaq onların mülahizəyə əsaslanan qərarları məhdudlaşdırmaq öhdəliyi daha böyükdür. Bu səlahiyyətlərə milli təhlükəsizlik və İranla davam edən münaqişə ilə bağlı qərarlar da daxildir.
“Likud” partiyasının tərəfdarlarına müraciət edən Netanyahu “güclü, sağçı milli hökumət” qurmağa çağırıb. O, İsrailin hərbi əməliyyatlarını da vurğulayıb və ABŞ Prezidenti Donald Trampla birlikdə İrana qarşı əməliyyatların yenidən keçirilməsi ehtimalını gündəmə gətirib.
Netanyahu vəziyyəti İsrail və ABŞ üçün “İran təhdidini birdəfəlik aradan qaldırmaq baxımından misilsiz tarixi fürsət” adlandırıb.
İsrail seçicilərini açıq şəkildə Netanyahunu dəstəkləməyə çağıran Tramp seçkidəki nəticəni alqışlayıb. O, İsrail liderinin “çox yaxşı” nəticə göstərdiyini deyib və öz dəstəyinin “ona çox kömək etdiyini” iddia edib.
Eisenkot təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi məqsədlərlə istifadəsindən narahatdır
Eisenkot Netanyahunun səlahiyyətlərini icra edən baş nazir olaraq qalacağını qəbul edib, lakin milli təhlükəsizlik məsələlərinin siyasi məqsədlərlə istifadə edilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
“Təhlükəsizlik qurumlarının və dövlət qulluğunun rəhbərlərinə çağırış edirəm: Netanyahu mandatı və xalqın etimadı olmayan, səlahiyyətlərini icra edən baş nazirdir. Sizə qarşı hər hansı cəhdin qarşısında möhkəm dayanın”, — Eisenkot bildirib.
Netanyahunun ofisi daha əvvəl onun İranla münaqişədən siyasi qazanc əldə etmək üçün istifadə etdiyi barədə ittihamları rədd edib. Ofis şərh istəyi ilə bağlı dərhal cavab verməyib.
Parlament çoxluğu olmayan səlahiyyətlərini icra edən hökumətin formalaşması ehtimalı İsrailin maliyyə bazarlarına da təsir edib. İsrail şekeli ABŞ dolları qarşısında təxminən 1,6 faiz ucuzlaşaraq 3,10 səviyyəsinə enib. Təl-Əvivin əsas TA-35 və TA-125 fond indeksləri isə 3 faizdən çox düşüb.
İlkin nəticələr İsraildə növbəti hökumətin qurulması ilə bağlı qeyri-müəyyənlik yaradıb. Koalisiya danışıqları Netanyahunun daha bir müddət vəzifədə qalacağını, yoxsa ölkədə yeni seçki keçiriləcəyini müəyyənləşdirə bilər.
