OMM Redaksiyası
Mərkəzi Asiyanın xarici işlər nazirləri nüvə silahından azad zona haqqında müqavilənin imzalanmasının 20-ci ildönümü münasibətilə birgə bəyanat yayıblar. Beş ölkə regional təhlükəsizlik, nüvə silahlarının yayılmaması və tərksilah sahəsində əməkdaşlığa sadiqliyini təsdiqləyib.
Müqavilə 8 sentyabr 2006-cı ildə Qazaxıstanın Semipalatinsk şəhərində Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistan tərəfindən imzalanıb. Semipalatinsk vaxtilə Sovet İttifaqının nüvə silahlarını sınaqdan keçirdiyi ərazi olub.
Qazaxıstan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, bu sənəd Şimal yarımkürəsində tamamilə yerləşən və eyni zamanda iki nüvə dövlətinin — Çin və Rusiyanın — sərhədləri ilə həmsərhəd olan nüvə silahından azad zona yaradan ilk və yeganə müqavilədir.
Birgə bəyanatda müqavilənin nüvə silahlarının yayılmaması və tərksilah səylərinin gücləndirilməsi, regional və beynəlxalq təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, habelə atom enerjisindən dinc məqsədlərlə istifadənin təşviqi baxımından əhəmiyyəti vurğulanıb.
Xarici işlər nazirləri yubileyin regional təhlükəsizlik məsələlərində beş Mərkəzi Asiya dövlətinin birliyini təsdiqləmək üçün mühüm imkan yaratdığını bildiriblər. Bəyanatda qlobal tərksilah gündəliyinə dair məsələlərə də toxunulub.
Bu məsələlərə Nüvə Silahlarının Yayılmaması haqqında Müqavilənin, yəni NPT-nin, 11-ci İcmal Konfransının nəticələri və Hərtərəfli Nüvə Sınaqlarının Qadağan Edilməsi haqqında Müqavilənin hazırkı statusu daxil edilib.
Nazirlər həmçinin Mənfi Təhlükəsizlik Zəmanətləri haqqında Protokolun ratifikasiyasını və digər mövcud, eləcə də yeni yaranan nüvə silahından azad zonalarla əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivlərini qeyd ediblər.
Beş ölkə arasında davamlı koordinasiyanın Mərkəzi Asiyanın nüvə silahlarının yayılmaması, tərksilah və qlobal təhlükəsizlik üzrə beynəlxalq səylərə töhfəsini nümayiş etdirdiyini vurğulayıb.
