AnewZ-in məlumatına görə, İran və Oman Hörmüz boğazından gəmiçiliyi tənzimləyən birgə planı yekunlaşdırmağa yaxındır. İranlı deputat bu barədə bazar ertəsi açıqlama verib. Tehran eyni zamanda strateji su yolunda neft tankerlərində yeni partlayışlar baş verdiyini bildirib.
İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının sözçüsü Həsən Qaşqavi çərçivə sənədinin praktiki olaraq hazır olduğunu və beynəlxalq hüquqa uyğun gəldiyini deyib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf “Əl-Cəzirə”yə müsahibəsində Tehranla Maskatın Hörmüz boğazındakı gəmiçilik dəhlizi və hərəkət zolaqlarının ayrılması sxemi barədə qarşılıqlı anlaşmaya gəldiyini bildirib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqai də tərəflərin müzakirə olunan marşrutun coğrafi parametrləri üzrə qarşılıqlı anlaşma əldə etdiyini söyləyib. Razılaşmanın qüvvəyə minməsi üçün hər iki ölkənin səlahiyyətli qurumları tərəfindən təsdiq və digər icra addımları tələb olunur.
Bu proses Tehran və Maskat arasında Hörmüz boğazında dəniz təhlükəsizliyi və gəmiçilik qaydalarına dair aylarla davam edən danışıqlardan sonra baş verir. Boğaz Fars körfəzini Oman körfəzi ilə birləşdirən mühüm keçiddir.
Tankerlərdəki partlayışlar gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıq yaradıb
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (IRGC) bazar və bazar ertəsi Hörmüz boğazında ümumilikdə altı tankerin dəniz minalarına dəydiyini və partlayışların baş verdiyini bildirib. Korpusun məlumatına görə, onlardan ikisi bazar ertəsi minaya tuş gəlib. IRGC gəmiləri müəyyən edilmiş məhdud ərazilərə daxil olmamağa çağırıb.
Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarət Əməliyyatları Mərkəzi (UKMTO) bazar ertəsi bildirib ki, Hörmüz boğazından çıxış istiqamətində hərəkət edən tanker naməlum mərmi ilə vurulub və gəminin mühərrik bölməsində yanğın başlayıb.
UKMTO-nun məlumatına görə, xəsarət alan olmayıb. Zərərin miqyası və ətraf mühitə mümkün təsiri isə məlum deyil.
Tehran mümkün ssenarilərə hazırlaşdığını bildirir
Qaşqavi İranın müdafiə müharibəsi vəziyyətində qaldığını, lakin hərbi mülahizələrin diplomatiyanı istisna etmədiyini vurğulayıb.
İranın xarici işlər nazirinin hüquq məsələləri üzrə müavini Kazem Qəribabadi Tehranın üç mümkün ssenariyə hazırlaşdığını deyib: iqtisadi blokada şəraitində qalmaq, ABŞ-ın hərbi eskalasiyasına cavab vermək və müharibənin yenidən başlanması.
Qəribabadi İranın dövlət televiziyası IRIB-ə bildirib ki, Tehran iqtisadi sanksiyaların ləğvi və dondurulmuş İran aktivlərinin azad edilməsi də daxil olmaqla, tələbləri yerinə yetirilməyincə davamlı sülh sazişinin mümkün olmadığını düşünür.
O, müharibə dövründə diplomatiyanın İranın yeganə yanaşması ola bilməyəcəyini deyib və İranın nə Venesuela, nə də Kuba olduğunu vurğulayıb.
Yüksək vəzifəli diplomat əlavə edib ki, müharibə daimi həllini tapmayana qədər Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) müfəttişlərinin İsrail və ABŞ tərəfindən bombalanmış İran nüvə obyektlərinə baş çəkməsinə icazə verilməyəcək.
Rəsmi mənbənin məlumatına görə, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçinin bazar ertəsi İslamabadda regional nazirlər toplantısında iştirak etdikdən sonra çərşənbə axşamı, noyabrın 17-də Maskata səfər etməsi gözlənilir. Səfər İran və Oman təklif olunan dəniz çərçivəsinin icrası üzərində işlədiyi vaxta təsadüf edir.
İki ölkə daha əvvəl boğazda gəmiçilik təhlükəsizliyini artırmaq üçün müvəqqəti naviqasiya dəhlizi yaradılmasını və birgə minatəmizləmə əməliyyatlarının keçirilməsini müzakirə edib.
İran rəsmiləri son planın, demək olar, hazır olduğunu desələr də, onun icrası iki sahilyanı dövlətin rəsmi təsdiqindən asılıdır.