OMM Redaksiyası
“AnewZ” və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (“SOCAR”) birgə hazırladığı “Crude & Ink: Stories Written in Oil” sənədli filmi Azərbaycanın neft bumu dövründəki insan hekayələrini ekranlaşdırır. “AnewZ”in məlumatına görə, ekran əsəri XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Bakının sənaye, ticarət və mədəniyyət mərkəzinə çevrildiyi dövrə nəzər salır.
Filmin Bakıdakı premyerasında Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva, rəsmilər və media nümayəndələri iştirak ediblər. Ekran əsəri 103 tarixi açıqca və doqquz şəxsi hekayə əsasında həmin dövrün gündəlik həyatından bəhs edir.
“Crude & Ink: Stories Written in Oil” neft bumu zamanı dünyanın müxtəlif yerlərindən Bakıya gəlmiş insanların məktub və açıqcalarına əsaslanır. Yazışmalarda sevgi, ayrılıq, ailə həyatı və gündəlik qayğılar əks olunur.
“SOCAR”ın kommunikasiya üzrə baş direktoru Ayqun Hüseynova filmi şirkətin “AnewZ”lə birgə həyata keçirdiyi ən yeni korporativ sosial məsuliyyət layihəsi adlandırıb. Onun sözlərinə görə, yazışmalar bir əsrdən çox əvvəl Bakıya gələn və həyatlarından ailələrinə məlumat göndərən xaricilərə məxsusdur.
“Məni heyrətləndirən odur ki, bu insanlar evlərinə yazdıqları sadə məktubların bir gün Bakı neft bumu ilə bağlı böyük tarixin bir hissəsinə çevriləcəyini heç vaxt təsəvvür edə bilməzdilər”, – Hüseynova deyib.
“AnewZ”in icraçı direktoru Rüfət Həmzəyev bildirib ki, layihə başlamazdan altı ay əvvəl “SOCAR”ın Milli Arxivi çəkiliş qrupu ilə 103 açıqca bölüşüb. Onun sözlərinə görə, materiallar o dövrdə Bakıda yaşayan insanların gündəlik qayğılarını, eləcə də müxtəlif ölkələrdən, dillərdən, dinlərdən və etnik mənşələrdən olan insanların həyatını üzə çıxarıb.
Filmdə arxiv sənədləri, bərpa edilmiş fotolar və vizual canlandırmalar bir araya gətirilib. Rejissor Elnur Məmmədov çəkiliş prosesində sürücüdən ssenaristə qədər 20 nəfərin iştirak etdiyini və hər kəsin layihəyə töhfə verdiyini deyib. O, keçmişdə yaşamış insanların təcrübələrini müasir tamaşaçıya çatdırmağı filmin ən cəlbedici tərəflərindən biri kimi qiymətləndirib.
1872-ci ildə neft yataqlarının icarəsi üçün yeni sistemin tətbiqi Bakı neft sənayesində dönüş nöqtəsi olub və sektorda rəqabət və investisiya imkanlarını artırıb. Hacı Zeynalabdin Tağıyev, Murtuza Muxtarov və Şəmsi Əsədullayev kimi yerli sahibkarlar da sənayenin inkişafında mühüm rol oynayıblar.
Neft Azərbaycanda sənaye istehsalından əvvəl də mühüm resurs olub. Bakı Rusiya imperiyasının böyük inzibati və iqtisadi mərkəzinə çevrildikcə inkişaf edən neft sənayesi şəhərin dəyişməsini sürətləndirib.
Neft bumu dünyanın müxtəlif yerlərindən işçiləri, sahibkarları və ailələri Bakıya cəlb edib. Müxtəlif dillərə, dinlərə və ənənələrə malik icmalar şəhərdə yanaşı yaşayıb və işləyib. Bu müxtəlifliyin izləri Bakının memarlığında və mədəni irsində bu gün də görünür.
Film yalnız sənaye nailiyyətlərinə və tanınmış şəxslərə deyil, şəhərin çevrilməsinə şahid olmuş adi insanların təcrübələrinə də diqqət yetirir. Layihə çərçivəsində arxiv sənədləri, ailə tarixçələri və Azərbaycanın neft sənayesi ilə əlaqəli qorunub saxlanmış məkanlar araşdırılıb.
Sənədli film Azərbaycanın neft sənayesi ilə kino irsi arasındakı uzunmüddətli əlaqəyə də toxunur. 1898-ci ildə Bakıda çəkilmiş ölkənin ilk filmlərindən bəziləri neft sənayesinin mənzərələrini əks etdirib. Bu ənənə 1916-cı ildə Bakı neft sahibkarlarının maliyyələşdirdiyi və Azərbaycanın ilk tammetrajlı bədii filmi sayılan “Neft və milyonlar səltənətində” ilə davam edib.
“AnewZ” və “SOCAR”ın birgə layihəsi Azərbaycanın enerji irsini qorumağı, tarixi yaddaşı gələcək nəsillərə ötürməyi və beynəlxalq tamaşaçılara Bakının qlobal sənaye və iqtisadi inkişafındakı rolunu tanıtmağı hədəfləyir.
