OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, Çinin kosmik mətbəxində artıq təxminən 200 qida növü var. Tiangonq kosmik stansiyasındakı menyuya köftə, ay kökəsi, kunq pao toyuğu, mapo tofu və qızardılmış düyü kimi ənənəvi Çin yeməkləri daxildir.
Bu, kosmik uçuşların ilk dövrləri ilə müqayisədə ciddi dəyişiklikdir. Həmin vaxt astronavtlar əsasən enerji vermək üçün nəzərdə tutulan, borulardan sıxılaraq yeyilən dadsız yeməklərlə qidalanırdılar.
Astronavtlar stansiyada təxminən altı ay qaldıqları üçün yemək onların fiziki və emosional rifahında mühüm rol oynayır. Tanış yeməklər əhval-ruhiyyəni yüksəldə, ev üçün darıxmağı azalda və orbitdə gündəlik həyata adilik hissi qata bilər.
Kosmosda ənənəvi bayramlar da qeyd olunur. Məsələn, Payızın Ortası Festivalı zamanı ay kökəsini paylaşmaq astronavtlara evdən yüzlərlə kilometr uzaqda olsalar da, ailə ənənələri ilə əlaqəni qorumağa imkan verir.
Kosmosda yemək hazırlamağın çətinlikləri
Kosmos üçün yeməklər təhlükəsiz və yüngül olmalı, uzun müddət təzə qala bilməlidir. Qablaşdırma da vacibdir: mikroqravitasiyada qırıntılar və maye damcıları sərbəst üzərək həssas avadanlıqlara zərər verə bilər.
Mikroqravitasiya astronavtların dad duyğusuna və iştahasına da təsir edir. Dadlar daha zəif hiss oluna bildiyindən, yeməklərin həm qidalı, həm də cəlbedici olması vacibdir.
Ərzağın böyük hissəsi yük gəmiləri ilə çatdırılır. Menyular hər ekipajın üstünlüklərinə uyğun planlaşdırılır. Astronavtlar bir çox yeməyi qızdıra və ya su əlavə edərək hazırlaya bilirlər; təzə meyvə və tərəvəz isə vaxtaşırı göndərilərək rasiona müxtəliflik qatır.
Orbitdə bitki yetişdirmək üçün təcrübələr aparılır
Çinin planları yeməkləri Yer kürəsində hazırlayıb orbitə göndərməklə məhdudlaşmır. Alimlər kosmosda qida yetişdirməyin yollarını da araşdırırlar.
Tiangonqda aparılan təcrübələrə tərəvəz və digər bitkilərin becərilməsi daxildir. Tədqiqatların məqsədi astronavtların Yerdən göndərilən ərzaqdan asılılığını azaltmağa kömək etməkdir.
Bu cür irəliləyişlər gələcəkdə daha uzunmüddətli missiyalar, o cümlədən Aya və potensial olaraq daha uzağa səfərlər üçün mühüm ola bilər.
Çinin genişlənən kosmik menyusu orbitdə həyatın elmi təcrübələr və sağ qalmaqdan ibarət olmadığını göstərir. Yerdən 400 kilometr yüksəklikdə belə, isti mapo tofu yeməyi ev rahatlığını xatırlada bilər.
