OMM Redaksiyası
Çin Ayın Yer kürəsindən görünməyən tərəfindən götürülmüş torpaq nümunəsini Birləşmiş Millətlər Təşkilatına təqdim edib. Təqdimat sentyabrın 14-də BMT-nin Vyanadakı ofisində keçirilən mərasimdə baş tutub.
Beş yüz min kilometrə yaxın məsafə qət edərək iki il əvvəl Yerə gətirilən nümunə Pekindən Vyanaya aparılıb. Material BMT-nin binasında daimi nümayiş etdiriləcək və beynəlxalq əməkdaşlığın simvolu kimi təqdim olunacaq.
Nümunə Çinin 2024-cü ildə həyata keçirdiyi “Chang’e-6” missiyası zamanı toplanıb. Missiya Ayın uzaq tərəfinə enən, oradan torpaq və süxur götürərək Yerə qaytaran ilk kosmik missiya olub.
Missiya Ayın ən böyük və ən qədim zərbə kraterlərindən biri olan Cənub qütbü–Aitken hövzəsindən ümumilikdə 1 935,3 qram material toplayıb. Bu ərazi Günəş sistemindəki ən böyük təsir kraterlərindən biri hesab olunur.
Vyanadakı mərasim “Ay torpağından ortaq zəminə: hamı üçün ortaq gələcək” mövzusuna həsr olunub. Tədbirdə diplomatlar, beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri və müxtəlif ölkələrin nümayəndələri daxil olmaqla 400-dən çox qonaq iştirak edib.
Çinin Milli Kosmik Administrasiyasının rəhbəri Şan Çjun De bildirib ki, kainatın tədqiqi bəşəriyyətin ortaq arzusudur və “Chang’e” bütün insanlığa məxsusdur. O, nümunənin təqdim edilməsini kosmik tədqiqatların nəticələrinin geniş şəkildə paylaşılmasına və çoxtərəfliliyə sadiqliyin göstəricisi kimi qiymətləndirib.
BMT-nin Kosmos Məsələləri üzrə İdarəsinin direktoru Aarti Holla-Maini də təqdimatı alqışlayıb. O qeyd edib ki, bu addım kosmosun bütün bəşəriyyət üçün ortaq məkan kimi əhəmiyyətini vurğulayır.
“Nature Geoscience” jurnalında dərc olunan araşdırmalar “Chang’e-6” nümunələrinin Ayın iki yarımkürəsində Günəş küləyinin təsirinə Yerin maqnitosferinin necə təsir etdiyini öyrənməyə imkan verdiyini göstərib. Vyanada saxlanılacaq materialın gələcək tədqiqatlar üçün yeni kəşflərə yol açacağı gözlənilir.
“Chang’e-6” missiyası beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından da diqqət çəkib. Missiyada Fransa, İtaliya, İsveç və Pakistana məxsus elmi cihazlar iştirak edib. Pakistanın “ICUBE-Q” peyki missiya zamanı Ayın orbitinə yerləşdirilib.
Çin 2030-cu ilə qədər Aya ekipajlı eniş həyata keçirməyi planlaşdırır. Vyanada nümayiş etdiriləcək nümunə ölkənin Ayın uzaq tərəfinə dair əldə etdiyi texnoloji nailiyyətin və gələcək kosmik planlarının göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
