OMM Redaksiyası
Çinin maliyyə tənzimləyicilərindən biri süni intellektə (AI) yatırımların sürətlə artmasının iqtisadiyyatın digər sahələrini vacib maliyyə vəsaitlərindən məhrum edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Kapitalın az sayda texnologiya nəhəngində cəmləşməsi bu riski artırır.
Milli Maliyyə Tənzimləmə Administrasiyası rəhbərinin müavini Syao Yuançi çərşənbə axşamı Honkonq Monetar Administrasiyasının Qlobal Maliyyə Liderlərinin İnvestisiya Sammitində bu narahatlığı səsləndirib. AnewZ-in məlumatına görə, o, texnologiya sektoruna və az sayda aparıcı şirkətə yönələn kapital axınının borclanmanı artırdığını və həddindən artıq genişlənmə riskini yüksəltdiyini deyib.
Ənənəvi bizneslərə təsir
Syaonun sözlərinə görə, investisiyaların cəmləşməsi ənənəvi bizneslərin borclanma xərclərini artırır, maliyyə yükünü ağırlaşdırır və onların yenidən investisiya qoymaq, istehsalı genişləndirmək imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu, kredit risklərini də yüksəldə bilər.
O, siyasətçiləri AI-nin yaratdığı iqtisadi transformasiyanı idarə etmək üçün çərçivələr hazırlamağa, həm geniş iqtisadi problemləri, həm də maliyyə sabitliyi risklərini nəzərə almağa çağırıb.
AI investisiyalarının payı artır
Rəqəmlər investisiyaların bölgüsündəki fərqi göstərir: AI şirkətləri 2025-ci ildə qlobal vençur kapitalı yatırımlarının 61 faizini cəlb edib. 2022-ci ildə bu göstərici 30 faiz olub. 100 milyon dolları aşan sövdələşmələrin payı isə AI sahəsindəki vençur maliyyələşməsinin təxminən 73 faizini təşkil edib.
Bazarın əsas hissəsi ABŞ-da yerləşən AI şirkətlərinin payına düşüb: onlar dəyər baxımından qlobal AI vençur investisiyalarının təxminən 75 faizini cəlb ediblər. Avropa İttifaqının payı 6 faiz, Çin və Birləşmiş Krallığın payı isə ayrı-ayrılıqda 5 faiz olub.
Syaonun xəbərdarlığı AI-yə investisiyaların özünə deyil, həddindən artıq kapitalın az sayda şirkətə axmasının mümkün nəticələrinə yönəlib. Belə cəmləşmə iqtisadiyyat üzrə maliyyələşmənin bölgüsünü poza və digər məhsuldar müəssisələrin münasib şərtlərlə kredit əldə etməsini çətinləşdirə bilər.
Beynəlxalq Valyuta Fondu hazırda maliyyə sabitliyi risklərinin idarəolunan səviyyədə qaldığını bildirib. Bununla belə, fond borclanmanın artması, bazarda cəmləşmə və maliyyələşmənin getdikcə daha çox qarşılıqlı bağlı olması səbəbindən, AI-dən gözlənilən gəlirlər və ya məhsuldarlıq artımı reallaşmadığı təqdirdə zərbələrin güclənə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Asiya texnologiya bazarlarında təzyiq
Xəbərdarlıq Asiya texnologiya bazarlarına təzyiqin artdığı vaxt səsləndirilib. Çinin texnologiya şirkətlərinə yönəlmiş STAR 50 indeksi çərşənbə axşamı təxminən 4 faiz düşərək 2025-ci ilin aprelindən bəri ən aşağı səviyyəyə enib. Cənubi Koreya, Yaponiya və Tayvan bazarlarında da son ticarət sessiyalarında əhəmiyyətli enişlər qeydə alınıb.
Pekin AI-nin iqtisadi təsirlərini araşdırır
Pekin sürətli AI inkişafının, xüsusilə məşğulluğa və rəqabətə təsirinin daha geniş iqtisadi nəticələrini də araşdırır. Çinin Milli İnkişaf və İslahat Komissiyası çərşənbə axşamı AI-nin məşğulluğa təsirini yaxından izləyəcəyini və mümkün iş itkilərini müəyyənləşdirmək üçün erkən xəbərdarlıq sistemlərini gücləndirəcəyini bildirib.
Koreya mediasında istinad edilən sənaye proqnozuna görə, Çində humanoid robot istehsalçılarının ən azı 15 faizi üç il ərzində fəaliyyətini dayandıra və ya birləşmələr nəticəsində başqa şirkətlərin tərkibinə daxil ola bilər. Bu sektorda 150-dən çox şirkət rəqabət aparır, lakin kommersiyalaşma gözləniləndən daha yavaş irəliləyib.
Baş verənlər Pekin üçün sürətli texnoloji innovasiyanı davam etdirməklə yanaşı, ənənəvi sənaye sahələrinin inkişaf üçün tələb olunan maliyyələşməyə çıxışını təmin etmək problemini önə çıxarır.
