Britaniyanın Avropa İttifaqından (Aİ) çıxmaq qərarına dair referendumdan on il sonra tərəflər Brexitin iqtisadi nəticələrinin daha çox dərk edildiyi bir vaxtda münasibətləri möhkəmləndirməyə çalışırlar.
AnewZ-in məlumatına görə, Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham bazar ertəsi ölkəsinin Aİ-dən ayrılmaqla əldə etdiklərindən daha çoxunu itirdiyini “açıq həqiqət” adlandırıb. O, Britaniyanın Aİ ilə gələcək münasibətlərinin mümkün variantlarını, o cümlədən bloka yenidən qoşulma ehtimalını nəzərdən keçirməyə çağırıb.
Brüsseldə bir sıra razılaşmalar müzakirə olunacaq
Britaniya və Aİ rəsmilərinin cümə günü Brüsseldə keçiriləcək sammitdə gələcək münasibətləri formalaşdırmağa yönələn razılaşmalar paketini müzakirə etməsi gözlənilir.
Təkliflərdən biri heyvanlar, bitkilər və onlarla əlaqəli məhsulların sərhədlərarası ticarətini asanlaşdırmaq üçün hazırda tələb olunan sertifikat və yoxlamaların bir çoxunun ləğvini nəzərdə tutur. Bu tədbirin Britaniya iqtisadiyyatına ildə təxminən 6,7 milyard dollar gətirə biləcəyi təxmin edilir.
Digər təklif Britaniya və Aİ-nin emissiya ticarəti sistemlərinin əlaqələndirilməsidir. Bu, müəyyən Britaniya və Aİ mallarını qarşı tərəfin karbon sərhəd rüsumlarından azad edə bilər.
Tərəflər, həmçinin gənclərin bir-birinin ərazisində üç ilədək işləməsinə və ya təhsil almasına imkan verəcək mobillik proqramı üzrə danışıqlar aparırlar. Britaniya əvvəlcə iştirakçıların sayına 50 min nəfərlik limit təklif edib, Aİ isə daha yüksək rəqəm istəyib. Aİ diplomatlarının sözlərinə görə, tərəflər ilkin olaraq 100 min nəfərlik göstəricidə razılaşıblar.
Təhsil haqları və sənaye siyasəti üzrə fikir ayrılığı qalır
Universitetlərin təhsil haqları ilə bağlı fikir ayrılığı hələ də aradan qalxmayıb. Aİ tələbələrin Britaniya universitetlərində beynəlxalq tələbələr üçün nəzərdə tutulan, xeyli yüksək ola bilən tariflər əvəzinə yerli tələbələrlə eyni məbləği ödəməsini istəyir. Britaniya isə “əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmış” haqlar tətbiq etməyi təklif edib. Tərəflər məsələni altı ay ərzində həll etməyə çalışırlar.
Britaniyanın digər əsas tələblərindən biri Aİ-nin təklif etdiyi “Made in Europe” qaydalarında ölkəyə, xüsusilə avtomobil sənayesində, xüsusi status verilməsidir. Aİ bu tələbi nəzərdən keçirməyə hazır olduğunu bildirib, lakin bunun üçün Britaniyanın Aİ-nin müəyyən ticarət siyasətlərinə uyğunlaşmasını istəyir. Bu, Britaniyanın Çin elektrik avtomobillərinə rüsum tətbiq etməsini tələb edə bilər.
Təkliflərin bir neçəsi üzrə irəliləyiş olsa da, təhsil haqları və sənaye siyasəti daxil olmaqla, həllini gözləyən fikir ayrılıqları qalır. Tərəflərin danışıqları davam etdirməsi və universitet haqları barədə razılığa altı ay ərzində gəlməsi gözlənilir.