Afət Ziyadqızı
Avropa Komissiyası Aİ miqyasında yetkinlik yaşına çatmayanların sosial şəbəkələrdən istifadəsini kəskin şəkildə məhdudlaşdıran və məsuliyyəti birbaşa texnologiya şirkətlərinin üzərinə qoyan yeni “Uşaq Qanunu” (Kids Act) çərçivə xidmətini təqdim edir.
“Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM” xəbər verir ki, bu barədə Avropa Komissiyasının rəhbəri Ursula fon der Lyayen Strasburqda Avropa Parlamentinin plenar iclasında “İttifaqın vəziyyəti” mövzusunda çıxışı zamanı bəyan edib.
Məlumata görə, yeni təşəbbüsə əsasən, 13 yaşdan kiçik uşaqların sosial media platformalarından istifadəsi tamamilə qadağan olunacaq. 13-14 yaşlı yeniyetmələr üçün isə yalnız valideyn nəzarəti altında fəaliyyət göstərən, funksionallığı məhdudlaşdırılmış və gündəlik istifadə müddəti maksimum 1 saatla çərçivələnmiş “mini hesablar” yaradılmasına icazə veriləcək. 15 yaşdan yuxarı şəxslər represents olunmuş fərdi hesablar açsa da, platformalar xidmətlərin psixoloji və təhlükəsizlik baxımından yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün tam zərərsiz olduğunu ("safety by design") texniki olaraq sübut etməli olacaqlar.
Təklif olunan hüquqi mexanizmə əsasən, sübutetmə yükü sosial media nəhənglərinin ("Big Tech") üzərinə keçirilir. Şirkətlər asılılıq yaradan alqoritmlərdən, sonsuz diyirləmə (infinite scrolling) və avtomatik video oxutma kimi funksiyalardan imtina etməli, eləcə də yaş təsdiqi mexanizmlərini inteqrasiya etməlidirlər. Fransa, İspaniya, Danimarka və İsveç kimi üzv ölkələrin milli səviyyədə fərqli məhdudiyyətlər tətbiq etməsindən sonra irəli sürülən bu ümumavropa qanun layihəsi Aİ Şurası və Avropa Parlamenti tərəfindən təsdiqləndikdən sonra qüvvəyə minəcək.
Fon der Lyayen həmçinin süni intellekt texnologiyalarının inkişaf tempinin tənzimlənməsi və potensial risklərin idarə olunması məqsədilə aparıcı AI laboratoriyalarının rəhbərləri ilə müzakirələrə başlayacağını vurğulayıb.
