OMM Redaksiyası
AnewZ yazır ki, Monteneqro Avropa İttifaqının növbəti üzvü olmağa bir addım da yaxınlaşıb. Brüssel Balkan ölkəsinin 2028-ci ilədək birliyə qoşula biləcəyinə işarə edib. Bu, Aİ-nin on ildən artıq müddətdə genişlənmədiyi dövrə son qoya bilər.
Namizəd ölkələrlə bağlı son qiymətləndirməsində Avropa Komissiyası Monteneqronun qanunvericiliyini, institutlarını və idarəetmə standartlarını Aİ tələblərinə uyğunlaşdırmaq istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyiş əldə etdiyini bildirib. Bu göstəricilərə görə, Monteneqro üzvlük yarışında digər namizədləri qabaqlayır.
İslahatlar nəzərdə tutulan qaydada davam edər və Aİ-yə üzv dövlətlər razılıq verərsə, üzvlük danışıqları gələn il ərzində başa çata bilər. Bu isə onilliyin sonunadək rəsmi üzvlük sazişinin imzalanmasına yol aça bilər.
Əhalisi təxminən 630 min nəfər olan Adriatik ölkəsi 2028-ci ildə Aİ-yə qoşulmağı hədəfləyir. Bu məqsədə çatmaq üçün Monteneqro bir neçə siyasət sahəsi üzrə danışıqları yekunlaşdırmalı və hazırkı 27 üzv dövlətin hamısının ratifikasiyasını almalıdır.
Komissiya islahat səylərini müsbət qiymətləndirməklə yanaşı, prosesin sürətini itirməmək barədə xəbərdarlıq edib. Rəsmilər Aİ üzvlüyü məsələsində siyasi birliyin qorunmasının, qalan islahatların həyata keçirilməsinin və daxili fikir ayrılıqlarının irəliləyişə mane olmasının qarşısının alınmasının vacibliyini vurğulayıblar.
Aİ-nin genişlənməsi yenidən gündəmdədir
Avropa İttifaqının genişlənmə səyləri uzun illər davam edən durğunluqdan sonra yenidən sürət qazanır. Geosiyasi gərginliklər bu məsələni Brüsselin gündəmində ön plana çıxarıb.
Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi, regional təhlükəsizlik qayğıları və Qərbi Balkanlarda nüfuz uğrunda artan rəqabət genişlənməni Aİ üçün getdikcə daha təxirəsalınmaz prioritetə çevirib.
Aİ liderləri genişlənməni qonşu ölkələrlə siyasi və iqtisadi əlaqələri gücləndirməyin, eyni zamanda Avropada sabitliyi möhkəmləndirməyin vasitəsi kimi daha çox qiymətləndirirlər.
Monteneqro üzvlüyə ən yaxın namizəd hesab olunur. Albaniya, Ukrayna və Moldova da üzvlük istiqamətində irəliləyir.
Albaniyada əlavə islahatlara ehtiyac var
Avropa Komissiyası Albaniyanın irəliləyişini də qeyd edib, lakin üzvlük danışıqlarının yekunlaşması üçün əlavə islahatların aparılmalı olduğunu bildirib.
Brüssel siyasi gərginliklərə baxmayaraq islahatların davam etməsi üçün siyasi partiyalar, parlament və vətəndaş cəmiyyəti arasında daha sıx əməkdaşlığa çağırıb.
Qiymətləndirmə Albaniyada demokratiyaya keçiddən bəri ən böyük ictimai nümayişlərdən bəzilərinin keçirildiyi vaxt açıqlanıb.
Aİ rəsmiləri Albaniyanın üzvlük danışıqlarını 2027-ci ilin sonunadək başa çatdırmaq məqsədinə çatması üçün idarəetmə, məhkəmə islahatı və institutların hesabatlılığı sahələrində irəliləyişin həlledici olacağını vurğulayıblar.
Monteneqro Aİ-yə üzv olarsa, birliyin 28-ci üzv dövləti olacaq. Bu, Xorvatiyanın 2013-cü ildə qoşulmasından sonra Aİ-nin ilk genişlənməsi deməkdir.
Bu addım həmçinin Qərbi Balkan ölkələrinə geniş siyasi, hüquqi və iqtisadi islahatlar aparmağa hazır olduqları təqdirdə Aİ üzvlüyünün əlçatan olduğuna dair güclü mesaj verə bilər.
Monteneqronun üzvlük prosesi həlledici mərhələyə yaxınlaşarkən diqqət onun islahatların sürətini qoruyub saxlaya biləcəyinə və uzun illər davam edən danışıqları üzvlüyə çevirmək üçün lazımi dəstəyi əldə edib-etməyəcəyinə yönəlib.
