OMM Redaksiyası
ABŞ Senatı prezident Donald Trampın Konqresin razılığı olmadan İranla müharibəni davam etdirməsinin qarşısını alacaq qətnaməni rədd edib.
Qətnamənin əleyhinə 50 senator, lehinə isə 49 senator səs verib. Səsvermə əsasən partiya xətti üzrə keçirilib. Respublikaçılardan Meyn ştatını təmsil edən Syuzan Kollinz, Kentukki senatoru Rend Pol, Şimali Karolina senatoru Tom Tillis və Alyaska senatoru Liza Morkovski qətnaməni dəstəkləyib. Pensilvaniyadan olan demokrat Con Fetterman isə sənədin əleyhinə səs verib.
Qətnamənin məzmunu və siyasi əhəmiyyəti
Sənəd iyul ayında Nümayəndələr Palatasında qəbul edilmişdi. Qətnamə prezidentdən ya İran müharibəsini dayandırmağı, ya da hərbi əməliyyatların davamı üçün Konqresdən rəsmi icazə almağı tələb edirdi.
Səsvermənin əsasən simvolik xarakter daşıdığı bildirilir. “Tramp” administrasiyası əvvəlki hərbi səlahiyyətlərlə bağlı səsvermələrdən sonra siyasətini dəyişməyib. Səsvermə prezidentin BMT Baş Assambleyasındakı çıxışından iki gün sonra keçirilib. Tramp həmin çıxışında İran İslam Respublikasını “məhv edə biləcəyini” bildirib.
ABŞ Konstitusiyasına əsasən, müharibə elan etmək səlahiyyəti prezidentə deyil, Konqresə məxsusdur. Demokratlar hesab edirlər ki, Tramp aydın strategiya təqdim etmədən ABŞ-ı uzunmüddətli münaqişəyə cəlb edə bilər. Respublikaçılar isə prezidentin addımlarının baş komandan kimi səlahiyyətləri çərçivəsində olduğunu bildirirlər.
İran müharibəsi seçki gündəmində
Münaqişə noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkiləri ərəfəsində ABŞ-da siyasi müzakirələrin əsas mövzularından birinə çevrilib. Müharibənin ərzaq və yanacaq qiymətlərinin artmasına təsir göstərdiyi qeyd olunur.
“Reuters” və “Ipsos”un bu həftə keçirdiyi sorğuya əsasən, respondentlərin yalnız 34 faizi ABŞ-ın İrana zərbələrini dəstəkləyib.
Respublikaçıların az bir qismi müharibə məsələsində Trampdan fərqli mövqe nümayiş etdirib. Nümayəndələr Palatasında yeddi respublikaçı ötən həftə demokratlarla birlikdə hərbi səlahiyyətlərə dair qətnamənin lehinə səs verib.
Ayova ştatından Zak Nann və Mariannet Miller-Miks, eləcə də Cənubi Karolinadan Nensi Meys bu məsələ üzrə ilk dəfə partiya rəhbərliyinin mövqeyinə qarşı çıxıblar. Nann və Miller-Miks noyabrda rəqabətli seçki yarışlarında iştirak edəcək. Həmin seçkilərdə Nümayəndələr Palatasının bütün 435 yeri və Senatdakı 100 yerdən 35-i uğrunda mübarizə aparılacaq. Meys isə Cənubi Karolinada qubernatorluğa uğursuz namizədliyindən sonra yenidən seçkiyə qatılmır.
Konqresdə əvvəlki səsvermələr
ABŞ və İsrail qüvvələrinin fevralın 28-də İrana zərbələr endirməyə başlamasından sonra Senat İran müharibəsi ilə bağlı hərbi səlahiyyətlərə dair qətnamələrə 14 dəfə baxıb. Bu sənədlərdən yalnız ikisi dəstək qazanıb.
Nümayəndələr Palatasında isə altı səsvermə keçirilib və onların üçündə münaqişənin dayandırılması dəstəklənib. Yalnız bir qətnamə hər iki palatadan keçib, lakin Ağ Ev həmin sənədlə bağlı tədbir görməyib.
Nümayəndələr Palatasında demokratların lideri Hakeem Jeffries bildirib ki, rəqabətli seçki dairələrində mübarizə aparan respublikaçılar müharibədən getdikcə uzaqlaşırlar. Onun sözlərinə görə, Ayova, Miçiqan və Viskonsin kimi ştatlarda seçki yarışının gərgin olduğu dairələrdə namizədlər müharibənin başa çatmalı olduğunu deməyə başlayıblar.
