OMM Redaksiyası
2026-cı ilin sentyabr və noyabr aylarında bir sıra mühüm seçkilər keçirilir. Rusiya Dövlət Dumasına seçkilərdən Almaniyadakı regional səsvermələrə və ABŞ-da aralıq seçkilərə qədər bu proseslər ölkələrin siyasi gələcəyinə təsir göstərə bilər.
Rusiya: Dövlət Duması və regional seçkilər
Rusiyada parlament seçkiləri 18-20 sentyabr tarixlərində üç gün ərzində keçirilir. Seçicilər Dövlət Dumasının 450 deputatını müəyyənləşdirirlər. Mandatların yarısı partiya siyahıları, digər yarısı isə birmandatlı dairələr üzrə bölüşdürülür.
Ümumilikdə 11 partiya ümummilli partiya siyahısı üzrə mübarizə aparır. Avqustun 10-da Rusiyanın liberal müxalifət partiyası “Yabloko”nun federal siyahısı Ali Məhkəmənin qərarı ilə seçki bülletenindən çıxarılıb. Məhkəmə “Rodina” partiyasının iddiasından sonra “Yabloko”nun qeydiyyatını ləğv edib. Qərar apellyasiya instansiyasında qüvvədə saxlanılıb və Mərkəzi Seçki Komissiyası partiyanın federal siyahısını seçkidən çıxarıb.
Bununla belə, “Yabloko” namizədlərinin birmandatlı dairələr üzrə fərdi qaydada namizədliyini irəli sürməsinə icazə verilir. Təxminən 111 milyon seçicinin səsvermə hüququ var. Ölkənin bəzi ərazilərində elektron səsvermə də mümkündür. Prezident Vladimir Putin də cümə günü səsini elektron şəkildə verib.
Seçkilər çərçivəsində 11 regionda qubernatorlar, 39 regionda isə qanunverici məclislər seçilir. Bu, Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyata başlamasından sonra keçirilən ilk parlament seçkisidir. Səsvermə Rusiyanın ilhaq etdiyini iddia etdiyi Ukrayna ərazilərində də təşkil olunduğuna görə tənqid edilir. Ukrayna və digər hökumətlər həmin ərazilərdə keçirilən Rusiya seçkilərinin legitimliyini tanımır.
Almaniya: Berlin və Meklenburq-Ön Pomeraniyada regional seçkilər
Almaniyada sentyabrın 20-də Berlin və Meklenburq-Ön Pomeraniya əyalətlərində regional seçkilər keçirilir. Berlində Deputatlar Palatası, Meklenburq-Ön Pomeraniyada isə əyalət parlamenti seçiləcək.
Meklenburq-Ön Pomeraniyada kampaniyanın əsas mövzusu hakim Sosial Demokratlar Partiyası (SPD) ilə “Almaniya üçün alternativ” (AfD) arasındakı yaxın rəqabətdir. Sentyabrın əvvəlində dərc olunan NDR sorğusuna əsasən, SPD 32 faiz dəstək alıb və AfD-dən üç faiz bəndi geridə qalıb. CDU isə tarixinin ən zəif nəticələrindən biri ilə üzləşə bilər.
Berlin şəhərində də CDU üçün gərgin mübarizə gedir. Hakim mer Kai Wegner siyasi təzyiqlərdən sonra partiyanın əsas namizədi vəzifəsindən çəkilib. Şəhər maliyyə naziri Stefan Evers CDU-nun əsas namizədi olub, Wegner isə səlahiyyət müddətinin sonunadək hakim mer kimi fəaliyyətini davam etdirəcək.
Seçkilər kansler və CDU lideri Fridrix Mertsin partiyanın Saksoniya-Anhalt seçkilərindəki zəif nəticəsindən sonra təzyiqlərlə üzləşdiyi bir vaxtda keçirilir. İki əyalətdə səsvermənin nəticəsi Almaniyanın hakim mühafizəkar partiyası daxilində qüvvələr balansına təsir göstərə bilər.
ABŞ: Aralıq seçkilər
ABŞ-da federal aralıq seçkilər 3 noyabr 2026-cı ildə keçiriləcək. Səsvermə nəticəsində Nümayəndələr Palatasının bütün 435 yeri, eləcə də 2026-cı il seçki dövründə Senatda seçilməli olan yerlər müəyyənləşəcək.
Aralıq seçkilər prezidentlik müddətinin ortasında keçirilir. Prosesə bir sıra ştatlarda qubernator və qanunverici orqanlara seçkilər də daxildir. Kampaniyada yaşayış xərcləri, immiqrasiya, səsvermə və seçkilərin təşkili, süni intellekt, xarici siyasət və seçki dairələrinin yenidən müəyyənləşdirilməsi kimi məsələlərin ön plana çıxacağı gözlənilir.
Erkən və poçt vasitəsilə səsvermə qaydaları ştatlara görə dəyişir. Buna görə də seçicilərin səs vermə qrafiki ölkə üzrə eyni deyil. Noyabrın 3-ü ABŞ Federal Seçki Komissiyası tərəfindən təsdiqlənmiş növbəti planlı federal ümumi seçki tarixidir.
İsveç: Hökumətin formalaşdırılması üzrə danışıqlar
İsveçdə parlament seçkiləri artıq keçirilib. Yekun nəticələrə əsasən, mərkəz-sol müxalifət 349 yerlik Riksdaqda 176 mandat qazanıb. Hakim sağ blok isə 173 yerlə kifayətlənib.
Baş nazir Ulf Kristersson nəticədən sonra istefa verib. Sosial Demokratların lideri Maqdalena Andersson isə hökumət qurmaq üçün danışıqlara başlayıb.
Yaxın nəticə növbəti hökumətin tərkibini avtomatik müəyyənləşdirmir. Mərkəz Partiyası Sol Partiyanın daxil olduğu hökumətə qoşulmayacağını açıqlayıb. Bu mövqe Andersson üçün koalisiya danışıqlarında maneə yaradır.
İsveç Demokratları da 2010-cu ildən bəri ilk dəfə səs payında geriləyib. Partiyanın nəticəsi əvvəlki seçki ilə müqayisədə təxminən üç faiz bəndi azalıb.
