Vincent van Qoqun 1890-cı ildə çəkdiyi “Chataigniers en Fleurs” əsəri noyabrın 18-də, çərşənbə günü Nyu-Yorkda “Sotheby’s” hərracında 190,4 milyon dollara satılıb. Əsər 50 ildən çox müddətdə ictimaiyyətə göstərilməmişdi və hərracda satılan ən bahalı Van Qoqun əsəri olub.
AnewZ-in məlumatına görə, bu satış “Sotheby’s” tarixində ikinci ən yüksək qiymətə satılan sənət əsəri olub. Hərrac evinin rekordunu yalnız Qustav Klimtin “Portrait of Elisabeth Lederer” əsəri üstələyir; o, 2025-ci ilin noyabrında 236,4 milyon dollara satılmışdı.
“Sotheby’s” rəsmi açıqlamasında alıcının adını bildirməyib. “The New York Times” isə qalib təklif sahibinin təcrübəli sənət dileri və “Acquavella Galleries”in rəhbəri Uilyam Akvavella olduğunu yazıb.
1890-cı ildə çəkilən “Chataigniers en Fleurs” Van Qoqun həyatının son iki ayına, Parisin şimal-qərbində yerləşən Auvers-sur-Oise kəndinə gəldikdən qısa müddət sonraya aiddir.
Əsərdə çiçəkləyən şabalıd ağacları ilə əhatələnmiş sakit kənd yolu təsvir olunur. Şlyapa taxmış tək kişi — ehtimal ki, Van Qoqun özünü təmsil edir — ağacların altında çətir tutan, rəngarəng geyimli üç qadının yanından keçir.
Rəngarəng fırça işi rəssamın son yaradıcılıq dövrünə xas ifadəli üslubu əks etdirir. Əsər “Ulduzlu gecə” və “Auvers-sur-Oise kilsəsi” kimi məşhur tablolarla əlaqələndirilir.
“Sotheby’s” əsəri Van Qoqun yaradıcılığının son mərhələsindən şəxsi kolleksiyalarda qalan ən mühüm işlərdən biri, eləcə də “bazara çıxarılmış ən müstəsna postimpressionist rəsmlərdən biri” kimi təqdim edib.
Argentina mərkəzli Blakyer ailəsi əsəri 1975-ci ildə əldə etdikdən sonra tablo yarım əsrdən çox ictimaiyyətin gözündən uzaqda qalıb.
Əsərin nasist dövründəki mülkiyyət mübahisəsi həll olunub
Tablonun tarixində nasist dövründəki mülkiyyət hüququ ilə bağlı mübahisə də yer alır.
Hərracdan əvvəl Blakyer ailəsi əsərin əvvəlki sahibi, Macarıstan əsilli alman-yəhudi naşir Samuel Fişerin varisləri ilə razılığa gəlib.
Fişerin nəslindən olanlar onun 1930-cu illərdə nasist təqiblərinin təzyiqi altında əsəri satmağa məcbur edildiyini bildiriblər.
Razılaşma ailənin iddiasını həll edib və tablonun hərraca çıxarılmasına imkan yaradıb. Razılaşmanın maliyyə şərtlərini açıqlamayan “Sotheby’s” danışıqlara kömək edib.
Bu iş beynəlxalq incəsənət bazarında nasist dövründə məcburiyyət altında satılmış və ya başqa şəxslərə verilmiş sənət əsərlərinin mülkiyyətinə dair mübahisələrin həlli istiqamətində daha geniş səylərin bir nümunəsidir.
Blakyer-Arrieta kolleksiyasının 12 əsəri 412 milyon dollara satılıb
“Chataigniers en Fleurs” çərşənbə günü “Sotheby’s”də satışa çıxarılan Blakyer-Arrieta kolleksiyasından 12 impressionist və modernist əsər arasında olub. Həmin əsərlərin hamısı birlikdə 412 milyon dollara satılıb; bu, hərrac evinin təxminən 450 milyon dollarlıq ümumi qiymətləndirməsindən aşağıdır.
Hərracın digər diqqətçəkən əsərlərindən Pol Sezannın “Harlequin” tablosu rüsumlar daxil olmaqla 111 milyon dollara satılıb.
“Chataigniers en Fleurs”un 190,4 milyon dollarlıq satış qiyməti Van Qoqun 2022-ci ildə “Christie’s”də 117,2 milyon dollara satılan “Verger avec Cyprès” (“Sərv ağacları ilə meyvə bağı”) əsəri ilə müəyyən edilmiş əvvəlki hərrac rekordunu xeyli üstələyib.
Həmin tablo “Microsoft”un həmtəsisçisi Pol Allenin kolleksiyasına məxsus olub.
Yeni satış nəticəsi Van Qoqun əsərləri üçün hərrac rekordunu yeniləyib və böyük postimpressionist rəssamların, xüsusilə tarixi və bədii əhəmiyyəti olan nadir tablolarına tələbatın davam etdiyini göstərib.