AnewZ-nin məlumatına görə, noyabrın 18-i üçün hazırlanan gündəlik icmalda 2026-cı il Şençjen APEC sammitinin beş əsas məqamı təqdim edilib. Dünya liderləri qlobal ticarət əlaqələrinin dəyişməsi, Qərbin sanksiyaları və Koreya yarımadasında diplomatik danışıqların bərpasına diqqət yetiriblər.
Çin və Rusiya ticarət mövqelərini açıqlayıb
Çin sədri Si Cinpin daha açıq ticarətə, investisiya maneələrinin azaldılmasına və qlobal təchizat zəncirlərinin gücləndirilməsinə çağırıb. O, Asiya-Sakit okean iqtisadiyyatlarını Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (WTO) mərkəzində olduğu ticarət sistemini müdafiə etməyə səsləyib. Si Cinpin, həmçinin tarifləri azaltmağa, bazara çıxışı genişləndirməyə, Çinin qayda və standartlarında islahatlar aparmağa söz verib.
ABŞ-ın adını birbaşa çəkməyən Si Cinpinin çıxışı Pekinin özünü azad ticarətin müdafiəçisi kimi göstərmək səyləri ilə Vaşinqtonun “America First” tarif siyasəti arasındakı fərqi qabardıb.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin 2017-ci ildən bəri ilk dəfə APEC liderlərinin toplantısında şəxsən iştirak edib. O, Qərbin sanksiyalarını, tariflərini və ixrac nəzarətini tənqid edərək, bu tədbirlərin ölkələri qorxutmaq imkanının böyük ölçüdə tükəndiyini bildirib və Qərb dövlətlərini “keçmiş hegemonlar” adlandırıb.
Putinin sözlərinə görə, Asiya-Sakit okean regionu hazırda Rusiyanın ümumi ticarətinin yarıdan çoxunu təşkil edir. O, Moskvanın 2035-ci ildə APEC-ə sədrlik etmək niyyətini də açıqlayıb.
Tariflər və diplomatik əlaqələr müzakirə olunub
Kanadanın Baş naziri Mark Karni və Si Cinpin noyabrın 17-si, çərşənbə axşamı keçirilən danışıqlardan sonra bir-birlərinin mallarına tətbiq olunan tarifləri azaltmaq barədə razılığa gəliblər. APEC CEO Sammitində çıxış edən Karni Kanadanın daha güclü və dayanıqlı iqtisadi gələcək qurmağa çalışdığını deyib.
Ottava Vaşinqtonla münasibətlərin gərginləşməsi fonunda Çin və Avropa İttifaqı ilə əlaqələri möhkəmləndirir. Karni APEC çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampla mümkün ticarət sazişini müzakirə etməyi də planlaşdırır.
Cənubi Koreya prezidentinin ofisinin məlumatına görə, Si Cinpin Cənubi Koreya Prezidenti Li Ce Myonla görüşündə Vaşinqton və Pxenyan arasında dialoqun bərpası səylərini dəstəklədiyini bildirib. Liderlər 2027-ci ildə Çin və Cənubi Koreya arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 35-ci ildönümü ərəfəsində ticarət və təchizat zəncirlərinin sabitliyi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək barədə də razılaşıblar.
Li Ce Myon bildirib ki, 2026-cı ilin ilk yarısında ikitərəfli ticarət ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 50 faiz artıb.
Malayziyanın Baş naziri Anvar İbrahim böyük iqtisadiyyatları qlobal ticarət və investisiyaların faydalarını daha ədalətli bölüşməyə çağırıb. O, güclü ölkələrin öz iqtisadi şərtlərini başqalarına diktə etməməli olduğunu deyib və ticarət siyasətinin nəticədə adi insanlara fayda verməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Çərşənbə günü axşam keçirilən ziyafətdə Si Cinpin APEC liderlərini cümə axşamı müzakirələrində “konkret nəticələr” əldə etməyə çağırıb. Tramp və Putin də Si Cinpinlə planlaşdırılan üçtərəfli danışıqlardan əvvəl ziyafətdə görüşüblər.