OMM Redaksiyası
Qazaxıstan Prezidenti Qasım-Jomart Tokayev xalqa illik müraciətində infrastrukturun müasirləşdirilməsi, ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsi və elektrik istehsalının artırılması planlarını açıqlayıb. AnewZ-in məlumatına görə, o, qlobal qeyri-müəyyənlik fonunda ölkənin iqtisadi prioritetlərini təqdim edib.
Hökumət 2029-cu ilin sonunadək infrastruktur layihələrinə Milli Fonddan təxminən 14 milyard dollar yatırmağı planlaşdırır. Tokayev ölkə üzrə tikinti proqramına çağırış edib. Proqrama təxminən 70 səhiyyə müəssisəsi, eləcə də təhsil, idman və mədəniyyət sahələrini əhatə edən 50 layihə daxildir.
Qlobal gəmiçilikdəki fasilələr Asiya ilə Avropa arasında quru ticarət marşrutlarına tələbatı artırıb və bu, Qazaxıstan üçün yeni imkanlar yaradıb. Tokayev ölkənin yalnız tranzit dəhlizi rolunu oynamamalı, beynəlxalq yükdaşımaların idarə edilməsində daha böyük pay sahibi olmalı olduğunu deyib. “Qazaxıstan bu tarixi fürsətdən yararlanaraq praktikada Avrasiyanın aparıcı logistika mərkəzinə çevrilməlidir”, – o bildirib.
Bu məqsədlə hökumət yerli logistika operatorlarını gücləndirməyi, yükdaşıma paylama mərkəzləri tikməyi və beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarını rəqəmsallaşdırmağı planlaşdırır. 2027-ci ildə istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulan Baxtı-Ayaqöz dəmir yolu Çin sərhədində illik yükdaşıma gücünü 20 milyon ton artırmalıdır. Planlaşdırılan Aral-Xəzər avtomobil yolu isə Transxəzər marşrutunu təxminən 1 000 kilometr qısalda, çatdırılma müddətini üç günədək azalda bilər.
Nəqliyyat və sənayenin genişlənməsi elektrik enerjisinə tələbatı da artıracaq. Qazaxıstan 2025-ci ildə təxminən 123 milyard kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal edib, lakin tələbat təklifi üstələdiyi üçün ölkə idxaldan istifadə etməli olub.
Tokayev yeni elektrik stansiyalarının tikintisi və mövcud obyektlərin yenilənməsi yolu ilə 2029-cu ilədək yaranmış kəsiri davamlı profisitə çevirməyi hədəfləyir. Balxaş Atom Elektrik Stansiyasının tikintisinə 2027-ci ildə başlanması mümkündür, lakin stansiyanın yaxın müddətdə elektrik təchizatına töhfə verməsi gözlənilmir.
Müraciətdə inflyasiya, vergi islahatı və biznesə dəstək məsələlərinə də toxunulub. Tokayev 2027-ci ilin yanvarından mikro və kiçik müəssisələrdə yoxlamalara üçillik moratorium tətbiq etməyi təklif edib. Kiçik və orta biznes hazırda Qazaxıstanın ümumi daxili məhsulunun təxminən 40 faizini formalaşdırır.
Tokayev dövlət investisiyalarının yerli sənayeyə fayda verməli olduğunu vurğulayıb. O, Milli Fondun vəsaitlərinin idxalın ödənilməsinə deyil, daxili istehsalın artırılmasına yönəldilməsinə, həmçinin infrastrukturun inkişafında özəl sektorun iştirakının genişləndirilməsinə çağırıb.
