OMM Redaksiyası
Tacikistan Əfqanıstanla sərhədində baş verən silahlı insidentlərdən sonra regional müttəfiqlərini sərhəd təhlükəsizliyinə daha çox dəstək verməyə çağırıb. Düşənbə 80-dən çox yeni sərhəd zastavası tikildiyini, ancaq ölkənin cənub sərhədini qorumaq üçün əlavə yardıma ehtiyac olduğunu bildirir.
Tacikistan parlamentinin hüquq-mühafizə, müdafiə və təhlükəsizlik komitəsinin sədri Nasrullo Mahmadzoda bu çağırışı Moskvada Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) Parlament Assambleyasının 20 illiyinə həsr olunan konfransda səsləndirib. AnewZ-nin məlumatına görə, o, Əfqanıstandakı qeyri-sabitliyin region, xüsusilə də bu ölkə ilə təxminən 1 400 kilometrlik sərhədi olan Tacikistan üçün narahatlıq doğurduğunu deyib.
Sərhədin böyük hissəsi ucqar dağlıq ərazilərdən keçir. Bu, nəzarəti və təhlükəsizlik təhdidlərinə çevik cavab verilməsini çətinləşdirir.
2025-ci ilin noyabrında Tacikistanın sərhəd bölgələrində çalışan beş Çin vətəndaşı Əfqanıstan ərazisindən həyata keçirilən iki hücumda öldürülüb. Növbəti ay ölkəyə keçməyə çalışan silahlı qruplaşma ilə toqquşmada iki tacik sərhədçisi həlak olub.
Tacikistanın Narkotiklərə Nəzarət Agentliyinin məlumatına görə, 2026-cı ilin ilk yarısında Əfqanıstandan olan narkotik qaçaqmalçıları ilə yeddi silahlı toqquşma qeydə alınıb. Həmin dövrdə 1,5 tondan çox narkotik müsadirə edilib.
Əfqanıstanın şimalındakı toqquşmalar da narahatlıq yaradır
Münaqişələri izləyən ACLED təşkilatının məlumatına görə, Əfqanıstanın şimal əyalətlərində “Taliban” qüvvələri ilə yerli silahlı qruplar arasında toqquşmalar davam edir. “İslam Dövləti”nin Əfqanıstan qolu da daxil olmaqla ekstremist təşkilatların mövcudluğu zorakılığın sərhədlərdən kənara yayılması ilə bağlı narahatlığı artırır.
“Taliban” hakimiyyəti vəziyyətə nəzarət etdiyini və Əfqanıstan ərazisinin qonşu ölkələri təhdid etmək üçün istifadəsinə imkan verməyəcəyini bildirir. Tacikistan üçün isə silahlı sərhəd pozuntuları və narkotik qaçaqmalçılığı aktual problemlər olaraq qalır.
Mahmadzoda son iki-üç ildə müasir texnologiya və zəruri şəraitlə təchiz edilmiş 80-dən çox yeni zastavanın tikildiyini deyib. Onun sözlərinə görə, uzun və mürəkkəb sərhədin qorunması üçün investisiyaların davam etdirilməsi lazımdır.
Tacikistan KTMT tərəfdaşlarından 2024-cü ilin noyabrında təşkilatın Qazaxıstanın sədrliyi ilə Astanada keçirilən sammitində təsdiqlənmiş birgə sərhəd təhlükəsizliyi proqramı üzrə öhdəlikləri yerinə yetirməyi gözləyir. 2025–2030-cu illəri əhatə edən proqram hərbi texnika, sərhəd infrastrukturunun yaxşılaşdırılması, texniki yenilənmə və şəxsi heyətin təlimini nəzərdə tutur.
Proqram KTMT-nin digər üzvlərinin Tacikistan-Əfqanıstan sərhədində hərbi qüvvə yerləşdirməsini tələb etmir. Yardım Tacikistanın öz sərhəd qüvvələrinin koordinasiyalı dəstəklə gücləndirilməsinə yönəlib.
Oktyabrda KTMT-nin baş katibi Taalatbek Masadıkov Qazaxıstan, Qırğızıstan, Rusiya və Belarusdan silah və hərbi texnikanın 2026-cı ilin sonunadək çatdırılmasının gözlənildiyini bildirib. Tacikistan təchizatçıları seçib və sifarişlərin dəyərini razılaşdırıb, lakin texnikanın növü və miqdarı açıqlanmayıb. Düşənbə müttəfiqlərindən öhdəliklərin razılaşdırılmış qrafikə uyğun yerinə yetirilməsini tələb edir.
