OMM Redaksiyası
Rusiya ABŞ Prezidenti Donald Trampın Moskva ilə Kiyevin dərhal enerji atəşkəsinə razılaşdığı barədə açıqlamasını hələ təsdiqləməyib. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski bildirib ki, Kiyev razılaşmanın təfərrüatlarını və Rusiyanın onu dəstəkləyəcəyinə dair təsdiq gözləyir.
Tramp bazar günü “Truth Social” platformasında Rusiya və Ukraynanın enerji infrastrukturuna hücumları dayandırmaq barədə razılığa gəldiyini yazıb. O, atəşkəsin dərhal qüvvəyə mindiyini və tərəflərin buna əməl etməli olduğunu bildirib.
Zelenski “X” sosial şəbəkəsində Kanada Baş naziri Mark Karni, Finlandiya Prezidenti Aleksandr Stubb və NATO-nun Baş katibi Mark Rütte ilə danışdığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Ukrayna enerji atəşkəsini dəstəkləyir, lakin Rusiyanın da razılaşmaya əməl etməsi vacibdir. Kiyev ABŞ tərəfdən əlavə məlumat gözləyir.
Atəşkəs elanından sonra enerji obyektlərinə hücumlar bildirilib
Zelenski Trampın açıqlamasından sonra da Ukraynanın enerji infrastrukturuna hücumların davam etdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, Rusiya dronu Kiyevdə elektrik stansiyasına zərbə endirib və bu, elektrik enerjisinin kəsilməsinə səbəb olub. Xarkov vilayətindəki enerji obyektləri də hücuma məruz qalıb.
Ukrayna Prezidenti son bir həftədə elektrik enerjisinin istehsalı və ötürülməsi obyektlərinə 200-dən çox, qaz və neft obyektlərinə isə 17 hücum qeydə alındığını bildirib. O, hücumlar nəticəsində 150-dən çox insanın öldüyünü, 700-dən çoxunun yaralandığını söyləyib. Ukraynalı rəsmi Xarkovdakı elektrik stansiyasının Tramp atəşkəs elan etdikdən sonra vurulduğunu təsdiqləyib.
Atəşkəs açıqlamasından əvvəl Vaşinqtonun Kiyevə təzyiq göstərdiyi iddia olunur
Trampın açıqlamasından əvvəlki günlərdə ABŞ Prezidenti Ukraynanı Rusiya neft emalı zavodlarına hücumları dayandırmağa çağırıb. Şənbə günü Zelenskini zərbələri davam etdirdiyinə görə tənqid edən Tramp Ukraynaya yeni prezidentin lazım olduğunu söyləyib və Zelenskini Moskva ilə razılaşma imkanlarını əldən verməkdə ittiham edib. O, Ukraynanın Rusiya zavodlarına hücumlarının ABŞ-da dizel qiymətlərinin artmasına təsir göstərdiyini də bildirib.
Zelenski hücumları birtərəfli qaydada dayandırmaq fikrini rədd edib. Bazar günü o, Moskva Ukraynanın enerji infrastrukturuna zərbələri dayandıracağı halda Kiyevin Rusiya neft emalı zavodlarına hücumları dayandırmağa hazır olduğunu deyib.
“Financial Times” Avropa və Ukrayna rəsmilərinə istinadən yazıb ki, ABŞ rəsmiləri həftəsonu Avropa paytaxtları və Kiyevlə əlaqə saxlayaraq, Ukrayna Rusiya neft emalı zavodlarına hücumları dayandırmasa, kəşfiyyat məlumatlarının paylaşılmasını və ABŞ silahlarının alınması üçün istifadə olunan PURL mexanizmini dayandırmaqla hədələyiblər. “Reuters” bu məlumatı müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilmədiyini bildirib. Ağ Ev şərh sorğusuna dərhal cavab verməyib.
Zelenski həmçinin Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayenlə danışdığını bildirib. Karni enerji atəşkəsinin müharibənin gərginliyini azaltmaq və mülki əhalini qorumaq potensialına malik olduğunu yazıb. Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnham isə Trampın davamlı enerji atəşkəsi çağırışını dəstəklədiyini açıqlayıb.
Fon der Lyayen Zelenskinin atəşkəs çağırışına dəstəyini ifadə edib və Ukraynaya, o cümlədən dron və raketlər üçün əlavə maliyyə ayrılacağını təsdiqləyib.
Trampın Zelenskiyə yönəltdiyi tənqidlər Ukraynada dayandırılmış seçkilər məsələsini də yenidən gündəmə gətirib. Zelenski Rusiyanın 60 günlük tam atəşkəsə razılaşacağı təqdirdə Ukraynada seçkilərin keçirilə biləcəyini deyib. Hərbi vəziyyət qüvvədə olduğu müddətdə Ukrayna qanunvericiliyinə əsasən seçkilər dayandırılıb.
Zelenski Polşanın Baş naziri Donald Tuskla da danışaraq Ukraynanın müdafiə ehtiyaclarını, Rusiyanın hücumlarının artmasını və Moskvanın sabitliyi pozan fəaliyyətlərini müzakirə etdiyini bildirib. O, tərəflərin təhlükəsizlik və diplomatik səyləri əlaqələndirdiyini qeyd edib.
Ukrayna və bir sıra dünya liderləri enerji atəşkəsi ideyasını dəstəkləsələr də, Ağ Ev razılaşma barədə əlavə təfərrüat açıqlamayıb.
