OMM Redaksiyası
Rusiyada Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalın başlanmasından sonra ilk Dövlət Duması seçkiləri keçirilir. Sentyabrın 18-dən 20-dək davam edən səsvermə zamanı parlamentin 450 deputatı seçilir.
Deputat mandatlarının yarısı partiya siyahıları, digər yarısı isə birmandatlı seçki dairələri üzrə bölüşdürülür. Seçkilərlə yanaşı, bir sıra regionlarda qanunverici orqanlara və qubernator vəzifələrinə seçkilər də keçirilir.
Moskvadan AnewZ-ə danışan Yaxın Şərq və Şimali Afrika Redaktorlar Şəbəkəsinin üzvü Dmitri Bridje bildirib ki, seçkilər Rusiyanın siyasi sistemi daxilində rəqabətin davam etdiyini göstərməyə yönəlib.
Bridjenin sözlərinə görə, seçkilər 2021-ci ildə keçirilmiş əvvəlki parlament seçkilərindən sonra Dövlət Dumasına ilk səsvermədir. O, parlamentdə təmsil olunan beş əsas partiyanın Rusiya cəmiyyətinin müxtəlif təbəqələrini təmsil etdiyini, lakin onların Moskvanın Ukraynadakı “xüsusi hərbi əməliyyat” adlandırdığı siyasəti ümumilikdə dəstəklədiyini qeyd edib.
Hakim “Vahid Rusiya” partiyası Dövlət Dumasında əsas siyasi qüvvə olaraq qalır və Prezident Vladimir Putinin siyasəti ilə sıx əlaqələndirilir. Putin seçiciləri səsvermədə iştirak etməyə çağıraraq bunu ölkəyə kollektiv töhfə və milli birliyin nümayişi kimi qiymətləndirib.
“Yabloko” partiyası seçki siyahısından çıxarılıb
Seçki prosesi müxalif namizədlərin iştirakına qoyulan məhdudiyyətlərə görə tənqid olunur. Liberal müxalifət partiyası “Yabloko” milliseçki siyahısından çıxarılıb. Buna səbəb millətçi “Rodina” partiyasının iddiası əsasında Ali Məhkəmənin çıxardığı qərar olub.
Məhkəmə kampaniya fəaliyyətində müəllif hüquqları ilə qorunan materiallardan icazəsiz istifadə və xarici maliyyə almış şəxslərdən vəsait əldə edilməsi ilə bağlı pozuntuların olduğunu bildirib. “Yabloko” ittihamları rədd edib və qərardan şikayət verib, lakin Ali Məhkəmənin apellyasiya palatası avqustun 17-də qadağanı qüvvədə saxlayıb.
Partiya Ukraynadakı müharibənin dayandırılmasını tələb edir və 2026-cı il parlament seçkilərində açıq şəkildə sülh platforması ilə çıxış edən yeganə qeydiyyatdan keçmiş siyasi qüvvədir. Bununla belə, “Yabloko” namizədləri bəzi birmandatlı dairələrdə fərdi qaydada iştirak etmək hüququnu saxlayıblar.
Yeni simalar, lakin dəyişməyən siyasi strukturlar
Dmitri Bridje seçkilərin Dövlət Dumasına və regional qanunverici orqanlara yeni simalar gətirə biləcəyini desə də, müharibə veteranlarının sayının artmasını Rusiyanın siyasi elitasında əsaslı dəyişiklik kimi qiymətləndirməyib.
O, Kremlin yüksək vəzifəli rəsmisi Sergey Kiriyenkonu siyasi sistemdə mühüm rolunu davam etdirən tanınmış simalardan biri kimi göstərib. Bridje həmçinin Vladimir Jirinovskinin ölümündən sonra Rusiya Liberal Demokrat Partiyasına Leonid Slutskiyin rəhbərlik etdiyini xatırladıb.
Onun sözlərinə görə, “Yeni İnsanlar” partiyası internet məhdudiyyətləri və ekologiya siyasəti kimi daxili məsələlərdə alternativ mövqelər təqdim edir. Bridje bu fərqlərin siyasi çərçivə daxilində müəyyən rəqabətin mövcudluğunu göstərdiyini bildirib.
İqtisadi təzyiqlər seçkilərə təsir edir
Seçkilər müharibə, Qərbin sanksiyaları və Ukraynanın infrastruktura hücumları ilə əlaqədar iqtisadi təzyiqlərin artdığı bir vaxtda keçirilir. Bridjenin sözlərinə görə, bu vəziyyət xüsusilə sahibkarlara və özəl sektora təsir göstərir.
O bildirib ki, pilotsuz uçuş aparatlarının hücumları bəzi regionlarda infrastrukturu, hava limanlarını və enerji sektorunun ayrı-ayrı hissələrini pozub. Hücumlar və neft sənayesindəki çətinliklər “Qazprom”, “Lukoyl” və “Rosneft” kimi iri şirkətlərə də təsir edir.
Qərb sanksiyalarının Rusiyanın bank sisteminə, o cümlədən “Sberbank” kimi böyük banklara əlavə təzyiq göstərdiyi və bəzi beynəlxalq əməliyyatları məhdudlaşdırdığı qeyd olunur. Bununla belə, Bridje Rusiya iqtisadiyyatında Avropa iqtisadiyyatı ilə müqayisədə müəyyən sabit artım müşahidə edildiyini bildirib.
Səsvermə Rusiyanın bütün ərazisində keçirilir və ölkənin bəzi hissələrində elektron səsvermə imkanı yaradılıb. Səsvermə Moskvanın ilhaq etdiyini iddia etdiyi, lakin Ukrayna və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınmayan Ukrayna ərazilərində də təşkil olunur.
Seçkilərin nəticələri yalnız növbəti Dövlət Dumasının tərkibini deyil, həm də Rusiyanın siyasi sisteminin tammiqyaslı müharibənin dördüncü ilindən sonra davamlılıq və rəqabət görüntüsünü necə təqdim etdiyini göstərəcək.
