Qırğızıstanın ümumi daxili məhsulu (ÜDM) 2026-cı ilin yanvar-oktyabr aylarında ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10,5% artıb. “AnewZ” yazır ki, ötən ilin müvafiq dövründə iqtisadi artım 10% təşkil etmişdi.
Bununla belə, iqtisadi artım 2026-cı ilin birinci rübündən bəri ən aşağı tempə düşüb. Bu, iqtisadi fəallığın müəyyən qədər zəifləyə biləcəyinə işarə edir.
ÜDM-də ən böyük pay xidmət sektorunun olub – 48,9%. Əmtəə istehsal edən sahələrin payı 36%, məhsullara xalis vergilərin payı isə 15,1% təşkil edib.
Sənaye istehsalı 5,2% artıb. Artıma kimya məhsulları, neft emalı məhsulları, motorlu nəqliyyat vasitələri, ağac və kağız məmulatları, eləcə də tikinti materiallarının istehsalının yüksəlməsi dəstək verib. Əsas metalların istehsalı isə 6,1% azalaraq digər sahələrdəki artımın bir hissəsini kompensasiya edib.
İstehlak qiymətləri 8,8% yüksəlib
Qırğızıstan Milli Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, istehlak qiymətləri və tariflər 2025-ci ilin dekabrından 2026-cı ilin oktyabrınadək 8,8% artıb. “Economist.kg”in yaydığı məlumata görə, xidmət tarifləri 12,12%, alkoqollu içkilər və tütün məmulatları 8%, ərzaq və alkoqolsuz içkilər 7,7%, qeyri-ərzaq malları isə 7,6% bahalaşıb.
Qiymət artımı ət, quş əti, yumurta, süd məhsulları, çörək, təzə meyvə, bitki yağı, balıq, şəkər və un kimi gündəlik tələbat məhsullarını əhatə edib. Bununla yanaşı, təzə tərəvəz, kartof və düyünün qiyməti ucuzlaşıb.
Qiymətlər Qırğızıstanın bütün bölgələrində artıb. Ən kəskin yüksəliş Oş vilayətində qeydə alınıb: istehlak qiymətləri burada 17,1% bahalaşıb.
Ölkənin ÜDM artımı daha çox mal və xidmət istehsal edildiyini göstərsə də, bu, ev təsərrüfatlarının xərcləmək üçün daha çox vəsaitə malik olması demək deyil. Maaş və gəlirlər qiymət artımını üstələmədikdə, bahalaşma alıcılıq qabiliyyətini azalda bilər. Mövcud rəqəmlər ev təsərrüfatlarının gəlirlərinin istehlak qiymətlərindən daha sürətli, yoxsa daha yavaş artdığını müəyyən etmir.
Qiymət artımı oktyabrda da davam edib. İstehlak qiymətləri və tariflər 2025-ci ilin dekabrından 2026-cı ilin sentyabrınadək 8,1% yüksəlmiş, oktyabrda isə dövr üzrə ümumi artım 8,8%-ə çatmışdı.
Hökumət qiymət artımını cilovlamaq üçün plan təsdiqləyib
Qırğızıstan hökuməti sentyabrda 2026–2027-ci illərdə qiymət artımını cilovlamağa yönəlmiş tədbirlər planını təsdiqləyib. “Economist.kg”in məlumatına görə, tədbirlər qiymətləri sabitləşdirməyi, malların təklifini artırmağı, yerli istehsalı gücləndirməyi, ticarət və logistika infrastrukturunu inkişaf etdirməyi nəzərdə tutur.
Təşəbbüs ölkənin iqtisadi artımı davam etdirməyə və istehlakçılar üçün artan xərclərlə mübarizə aparmağa çalışdığı vaxta təsadüf edir. Son göstəricilər iqtisadiyyatın böyüməyə davam etdiyini, lakin artımın əhalinin yaşayış səviyyəsinə necə təsir etdiyini qiymətləndirərkən alıcılıq qabiliyyətinin də nəzərə alınmasının vacibliyini göstərir.