OMM Redaksiyası
Qazaxıstan Silahlı Qüvvələrində aparılan istintaqın ilkin nəticələri açıqlanıb. Prezident Kasım-Jomart Tokayev Xəzər dənizindəki hərbi təlimlər zamanı 14 hərbçinin həlak olmasından sonra araşdırma aparılmasını tapşırıb. Hadisə ilə bağlı Hərbi Dəniz Qüvvələrinin sabiq komandanı saxlanılıb.
Birinci dərəcəli kapitan Kanat Niyazbekov vəzifə borcunu səhlənkarlıqla yerinə yetirməkdə şübhəli bilinərək Daxili İşlər Nazirliyinin hərbi istintaq bölməsi tərəfindən tutulub. Məhkəmə onun barəsində həbs qətimkan tədbirinə icazə verib, ibtidai istintaq davam edir.
Faciə sentyabrın 24-də Qazaxıstanın Xəzər dənizindəki ərazisində keçirilən “Xəzər Qorqanı-2026” təlimləri zamanı baş verib. Təlimlərə 500-dən çox hərbçi, hərbi gəmilər və katerlər, sahil mühafizəsi bölmələri, eləcə də aviasiya cəlb olunub.
Təlim tapşırığının icrası zamanı hava şəraiti pisləşib və güclü külək bir qrup hərbçini dənizə aparıb. Üç nəfər xilas edilib, 14 nəfər isə həyatını itirib. Ağır nəticələrə səbəb olan ehtimal olunan səhlənkarlıq və dənizçilik qaydalarının pozulması ilə bağlı cinayət işləri başlanıb.
Müdafiə Nazirliyində yoxlamanın ilk mərhələsində 13 iş açılıb
İstintaq hadisənin başvermə şəraitinin araşdırılması ilə məhdudlaşmayıb. Tokayevin göstərişi ilə Müdafiə Nazirliyində aparılan kompleks yoxlamanın ilk mərhələsində 13 cinayət işi başlanıb.
Yoxlama zamanı təlimlərin hazırlanması və planlaşdırılması, risklərin qiymətləndirilməsi, qoşunların yerləşdirilməsinin təşkili və hərbçilərin təhlükəsizliyinin təmin olunması sahələrində nöqsanlar aşkarlanıb. Həmçinin hərbi qulluqçulara qarşı zorakılıq və qeyri-nizamnamə münasibətləri ilə bağlı ehtimal olunan hallar üzə çıxarılıb.
Ayrı-ayrı işlər dövlət əmlakının mümkün mənimsənilməsi, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə və Müdafiə Nazirliyinin qurum və bölmələrindəki digər pozuntularla bağlıdır. Genişmiqyaslı araşdırma çərçivəsində nazirliyin beş vəzifəli şəxsi saxlanılıb.
Qazaxıstanın hərbi rəhbərliyində dəyişikliklər aparılıb
Yoxlamanın nəticələrindən sonra ölkənin hərbi rəhbərliyində də mühüm dəyişikliklər olub. Faciədən az sonra Tokayev müdafiə nazirini vəzifəsindən azad edib və Silahlı Qüvvələrdə islahat aparılması barədə göstəriş verib. Daha sonra müdafiə nazirinin birinci müavini, Baş Qərargah rəisi Kanış Aubakirov və müdafiə nazirinin müavini Almaz Cumakeyev vəzifələrindən kənarlaşdırılıblar. Hərbi Dəniz Qüvvələrinin rəhbərliyi və bir sıra digər yüksək rütbəli vəzifələrdə də dəyişiklik edilib.
Tokayev həlak olanlara görə məsuliyyət daşıyan şəxslərin qanun qarşısında cavab verməli olduğunu bildirib. Sentyabrın 27-də o, Təhlükəsizlik Şurasının Aparatına və Müdafiə Nazirliyinə on gün ərzində mərhələli, ətraflı islahat planı hazırlamağı tapşırıb. Təkliflərin oktyabrın ikinci yarısında Təhlükəsizlik Şurasının iclasında müzakirəyə çıxarılması nəzərdə tutulur.
İslahatın elan edilən prioritetləri arasında hərbçilərin təhlükəsizliyinin yaxşılaşdırılması, nizam-intizamın gücləndirilməsi və hakimiyyətin “yeni model ordu” adlandırdığı quruluşun inkişafı var. Yoxlamanın nəticələrinin islahat proqramında nəzərə alınacağı gözlənilir.
“Global Firepower” hərbi məlumat təşkilatının qiymətləndirməsinə əsasən, Qazaxıstanın təxminən 110 min həqiqi hərbi qulluqçusu və əlavə olaraq 135 min ehtiyatda olan hərbçisi var.
