ABŞ investorları Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində kənd təsərrüfatının modernləşdirilməsi, bərpa işləri və yeni nəqliyyat əlaqələrinin yaratdığı imkanları araşdırır. Bu maraq kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədovun Vaşinqtona səfəri zamanı müzakirə olunub.
AnewZ-nin məlumatına görə, ABŞ Ticarət Palatasının Yaxın Şərq, Mərkəzi Asiya və Türkiyə üzrə vitse-prezidenti Cennifer Miel amerikalı şirkətlərin əməkdaşlıq edə biləcəyi istiqamətləri açıqlayıb. Azərbaycanın Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin bildirdiyinə görə, şirkətlər kənd təsərrüfatı texnikası, süni intellekt, məlumatların təhlili və proqnozlaşdırma texnologiyaları ilə töhfə verə bilərlər.
ABŞ investorları 2027-ci ildə Azərbaycana planlaşdırılan səfər zamanı Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda mövcud imkanları yerində qiymətləndirməklə də maraqlanırlar.
Əməkdaşlıq kənd təsərrüfatı texnologiyalarını əhatə edə bilər
Məcnun Məmmədov Vaşinqtonda ABŞ Ticarət Palatasında keçirilən dəyirmi masada iştirak edib. Tədbirə ABŞ-ın aparıcı kənd təsərrüfatı şirkətləri qatılıb. Görüşdə Azərbaycanın aqrar sektorunun investisiya imkanları, əsas inkişaf göstəriciləri, aparılan islahatlar və “2026–2030-cu illər üzrə Dövlət Proqramı”nın üstünlükləri barədə məlumat verilib.
Cennifer Miel bildirib ki, ABŞ şirkətləri müasir texnologiyalar, kənd təsərrüfatı texnikası, məlumatların təhlili, süni intellekt və proqnozlaşdırma sahəsində təcrübələri ilə Azərbaycanın aqrar sektorunun inkişafına dəstək verə bilərlər. Onun sözlərinə görə, investorlar Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun investisiya potensialını araşdırmağa və səfər zamanı mümkün imkanları qiymətləndirməyə hazırdırlar.
Azərbaycan hökuməti 2020-ci il müharibəsi və 2023-cü ildəki sonrakı hadisələrdən sonra nəzarətinə qayıdan ərazilərdə iqtisadi fəallığın bərpası istiqamətində çalışır. Kənd təsərrüfatı bu planların əsas istiqamətlərindən biridir: hökumət əkinçilik infrastrukturunu inkişaf etdirir, aqrar müəssisələri dəstəkləyir və müasir istehsal üsullarının tətbiqinə çalışır.
Rəqabətədavamlı kənd təsərrüfatı üçün suvarma, texnika, saxlama və emal obyektləri, eləcə də bazarlara çıxış vacibdir. Bu ehtiyaclar beynəlxalq texnologiya təchizatçıları və aqrar şirkətlər üçün potensial imkanlar yarada bilər. Bununla belə, investorların maraq ifadə etməsi təsdiqlənmiş layihələrin mövcudluğu demək deyil.
Proqramda məhsuldarlıq və su idarəçiliyi prioritetdir
Azərbaycanın 2026–2030-cu illər üzrə kənd təsərrüfatının inkişaf proqramı bu sahədə siyasət çərçivəsini müəyyən edir. May ayında təsdiqlənən proqramda məhsuldarlığın artırılması, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və ixracyönümlü istehsal prioritetlər sırasındadır.
İyun ayında Zəngilanda keçirilən görüşdə rəsmilər Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aqrar müəssisələrin genişləndirilməsi, suvarmanın yaxşılaşdırılması və rəqəmsal xidmətlərin tətbiqini müzakirə ediblər. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi müasir əkinçiliyi, heyvandarlığın inkişafını və daha yüksək dəyərli bitkilərin yetişdirilməsini dəstəkləyən yeni subsidiya tədbirləri də açıqlayıb.
ABŞ şirkətləri texnika və dəqiq əkinçilik texnologiyalarının tədarükündən tutmuş elmi-tədqiqat, aqrar məlumat sistemləri və emal avadanlıqlarının təminatınadək müxtəlif sahələrdə iştirak edə bilərlər.
Əməkdaşlıq hökumətlər səviyyəsində də müzakirə olunur. Azərbaycanın Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin noyabrın 17-də yaydığı məlumata əsasən, Vaşinqtonda keçirilən ayrıca danışıqlarda Azərbaycan və ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi aqrar əməkdaşlığı, o cümlədən biotexnologiya və heyvandarlıqda damazlıq işini əhatə edə biləcək memorandum layihəsini müzakirə ediblər.
Zəngəzur dəhlizi regional əlaqələrə təsir göstərə bilər
Kənd təsərrüfatından əlavə, regional nəqliyyat əlaqələri Azərbaycanın cənubunda uzunmüddətli kommersiya imkanlarına təsir edə bilər. Təklif olunan Zəngəzur dəhlizinin Azərbaycanın əsas hissəsini Ermənistan ərazisindən keçməklə Naxçıvanla birləşdirməsi nəzərdə tutulur.
2025-ci ilin avqustunda imzalanan Vaşinqton bəyannaməsinə əsasən, Ermənistan “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) üçün çərçivənin hazırlanmasında ABŞ-la işləməyə razılaşıb. Layihə regional nəqliyyat əlaqələrinin bərpası, eləcə də Asiya ilə Avropa arasında ticarət yollarının yaxşılaşdırılması üzrə daha geniş səylərin bir hissəsidir.
Azərbaycan Ermənistanla sərhədə doğru Horadiz–Ağbənd dəmir yolu və avtomobil yolunu inkişaf etdirir. Sərhədlərarası əlaqə tamamlanaraq istifadəyə verilərsə, yükdaşımaları yaxşılaşa və regional bazarlara çıxış genişlənə bilər. Bununla belə, nəqliyyat layihəsi ilə kənd təsərrüfatına dair investisiya müzakirələri ayrı təşəbbüslərdir; ABŞ-ın aqrar şirkətlərini TRIPP-lə birbaşa əlaqələndirən investisiya sazişi elan edilməyib.
Hazırkı müzakirələr Azərbaycan və ABŞ arasında 2026-cı ilin fevralında imzalanan strateji tərəfdaşlıq xartiyasından sonra aparılır. Sənəddə investisiya, regional əlaqələr və özəl sektorun əməkdaşlığı ortaq prioritetlər kimi göstərilib.
Azərbaycan xarici təcrübəni cəlb etməklə kənd təsərrüfatının inkişafını sürətləndirməyə və qeyri-neft iqtisadiyyatını gücləndirməyə çalışır. ABŞ biznesləri üçün 2027-ci ildə planlaşdırılan səfər infrastruktur, kommersiya şəraiti və mümkün tərəfdaşlıqları birbaşa qiymətləndirmək imkanı yarada bilər.