Pakistanın ABŞ və İran arasında dialoqun yaradılmasına dəstək verməsi təkcə diplomatik təşəbbüs deyil, həm də regional münaqişənin iqtisadi və təhlükəsizlik risklərindən qaçmaq cəhdi idi.
"Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM" xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, Vaşinqton və Tehran arasında uzunmüddətli qarşıdurma Fars körfəzindəki ticarət yollarını təhdid edə, enerji qiymətlərini kəskin artıra və xarici şoklara qarşı həssas olan Pakistan iqtisadiyyatına əlavə təzyiqlər yarada bilərdi.
İranla təxminən 900 kilometrlik sərhədə və Körfəz ölkələri ilə dərin iqtisadi əlaqələrə malik olan Pakistan üçün gərginliyin azaldılması birbaşa strateji maraq kəsb edirdi.
İyunun 18-də imzalanan "İslamabad Anlaşma Memorandumu" ilə yekunlaşan son danışıqlar dərhal yaranan gərginliyi səngidib və sanksiyaların yumşaldılması, nüvə məhdudiyyətləri kimi mürəkkəb məsələlərin həlli üçün 60 günlük danışıqlar pəncərəsi açıb.
Bu diplomatik irəliləyiş Pakistanın beynəlxalq imicini müsbət mənada dəyişib.
Uzun illər siyasi qeyri-sabitlik və iqtisadi böhranlarla assosiasiya olunan ölkə, indi böyük beynəlxalq münaqişələrin həllinə töhfə verə bilən bir aktor kimi çıxış edir.
Lakin ekspertlər vurğulayır ki, diplomatik nüfuz avtomatik olaraq ticarət və investisiya artımı demək deyil. Əsas çağırış siyasi xoşməramlılığı real iqtisadi nəticələrə çevirməkdir.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın ölkəyə səfəri ticarət, enerji və sərhəd təhlükəsizliyi sahələrində əməkdaşlığı dərinləşdirmək niyyətini nümayiş etdirir. İki ölkə illik ticarət dövriyyəsini təxminən 3 milyard dollardan 10 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyir.
Bununla belə, qarşıda ciddi maneələr qalmaqdadır:
- Sanksiyalar və bank məhdudiyyətləri: Maliyyə əməliyyatlarını çətinləşdirir.
- İnfrastruktur çatışmazlığı: Sərhəd bölgələrində logistik imkanların məhdudluğu.
- İcra problemləri: Rəsmi razılaşmaların praktikada tətbiqindəki ləngimələr.
Əgər İran regional ticarətə yenidən inteqrasiya olunarsa, Pakistanın "Qvadar" limanı və "Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizi" vasitəsilə Cənubi Asiya, Körfəz və Mərkəzi Asiyanı birləşdirən bir qapıya çevrilməsi mümkün ola bilər. Lakin bu potensialın reallaşması təkcə coğrafi mövqedən deyil, Pakistanın daxili tənzimləmə, müasir infrastruktur və ardıcıl iqtisadi siyasət yürütmək bacarığından asılı olacaq.
