OMM Redaksiyası
Okinavada ABŞ hərbi qulluqçularına tətbiq edilən məhdudiyyətlər dəniz piyadasının qətldə şübhəli bilinərək saxlanılmasından sonra sərtləşdirilib. Hadisə Yaponiyanın cənubundakı adada ABŞ hərbi qüvvələrinin mövcudluğu ilə bağlı uzun müddətdir davam edən gərginliyi yenidən gündəmə gətirib.
ABŞ hərbi rəhbərliyi Okinavadakı qüvvələr üzrə 48 saatlıq əməliyyat fasiləsi elan edib. Bu müddətdə spirtli içkilərin istifadəsi tam qadağan olunacaq, hərbçilərin baza xaricindəki fəaliyyəti məhdudlaşdırılacaq. Bundan əlavə, bir ay müddətində gecə saatlarında komendant saatı tətbiq ediləcək.
Məhdudiyyətlər Futenma Dəniz Piyadaları Hava Bazasında xidmət edən 20 yaşlı dəniz piyadası, kiçik çavuş Devin Ceykob Ballardın saxlanılmasından sonra qüvvəyə minib.
Yaponiya polisi Ballardı Okinavanın paytaxtı Nahada oteldə 39 yaşlı Anna Yaginin qətlində şübhəli bilir. İstintaqın ehtimalına görə, Yagi boynuna təzyiq göstərilməsi nəticəsində boğularaq ölüb. Ballard ittihamları rədd edir, iş prokurorluğa göndərilib.
Hərbçilər üçün yeni məhdudiyyətlər
III Dəniz Ekspedisiya Qüvvələrinin komandanı və Okinava üzrə koordinator general-leytenant Benjamin T. Watson bildirib ki, ayrı-ayrı hərbçilərin davranışı yerli icmalarla münasibətlərə və ABŞ-Yaponiya ittifaqına birbaşa təsir göstərir.
48 saatlıq fasilə zamanı komandirlər və baş çavuş heyəti intizam, davranış qaydaları və Okinavada qonaq olan hərbçilərin məsuliyyətlərinə dair məcburi təlimlər keçirəcək. Watson hər bir hərbçinin öz hərəkətlərinin həm ordu, həm də onları qəbul edən icmalar üçün nəticələri olduğunu anlamalı olduğunu vurğulayıb.
Cümə günündən qüvvəyə minəcək bir aylıq komendant saatına əsasən, hərbçilər gecə yarısından səhər saat 5-dək bazalarda qalmalıdırlar. Okinavadakı hərbi obyektlərdə nəzarət də gücləndiriləcək.
Yerli narazılıq və hökumətin addımları
Hadisə ABŞ hərbi obyektlərinin adada sıx cəmləşməsinə qarşı uzun illərdir davam edən narazılığı yenidən artırıb. Bazar günü axşam Okinava şəhərində sakinlər təcili etiraz aksiyası keçirib, Yaginin xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad edib və ABŞ qüvvələrinin hərbçilərin intizamını yaxşılaşdırmaqla bağlı dəfələrlə verdiyi vədləri tənqid ediblər.
Hadisə diplomatik müstəviyə də çıxıb: Yaponiya hökuməti məsələ ilə əlaqədar ABŞ nümayəndəsini çağırıb. Qətl işi Okinavada ABŞ hərbçilərinin iştirakı ilə baş vermiş əvvəlki cinayətlərin yaratdığı narazılığı və adadakı ABŞ hərbi mövcudluğunun azaldılması çağırışlarını yenidən gündəmə gətirib.
Yaponiya ərazisinin kiçik bir hissəsini təşkil etməsinə baxmayaraq, ölkədəki ABŞ hərbi obyektlərinin böyük əksəriyyəti Okinavadadır. ABŞ-Yaponiya Təhlükəsizlik Müqaviləsi çərçivəsində Yaponiyada 50 min–55 min amerikalı hərbçi xidmət edir; onların əhəmiyyətli hissəsi Okinavada yerləşir.
Yaponiyanın müdafiə naziri Şinjiro Koizumi yerli sakinlərin yükünü azaltmağa yönələn tədbirləri açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, hazırda Kadena Hava Bazasında keçirilən bəzi təyyarə təlimləri bu ayın sonunda müvəqqəti olaraq Yaponiyanın əsas adasındakı Tsuiki Hava Bazasına köçürüləcək.
Koizumi hökumətin ABŞ-Yaponiya ittifaqının təhlükəsizlik infrastrukturunun böyük hissəsinə ev sahibliyi edən Okinava icmalarının üzləşdiyi ciddi yükü qəbul etdiyini bildirib.
İttifaq Hind-Sakit okean regionunda gərginliyin davam etdiyi şəraitdə regional təhlükəsizliyin əsas dayaqlarından biri olaraq qalır. Bununla belə, ABŞ hərbçilərinin iştirakı ilə baş verən hadisələr xarici hərbi obyektlərə ev sahibliyi etməyin sosial və siyasi xərcləri ilə bağlı sualları yenidən doğurur.
İstintaq davam etdiyi müddətdə ABŞ və Yaponiya hakimiyyət orqanlarından məsuliyyətin təmin edilməsi və hadisənin Okinava sakinləri ilə münasibətləri daha da gərginləşdirməsinin qarşısının alınması gözlənilir.
