OMM Redaksiyası
Nigeriyanın Niger ştatında qanunsuz qızıl hasilatında şübhəli bilinərək saxlanılan 37 nəfərin həbsdə öldüyü açıqlanıb. Hadisə ölkədə ictimai narazılıq yaradıb, Minna şəhərində etiraz aksiyalarına səbəb olub və saxlanma məntəqələrindəki şəraitə diqqəti artırıb.
Mədənçilər bu həftənin əvvəlində Nigeriyanın mərkəzi-şimalında qanunsuz qızıl hasilatına qarşı keçirilən təhlükəsizlik əməliyyatı zamanı saxlanılıb. Bir neçə gün sonra saxlanılan şəxslərdən onlarla insanın məntəqədə öldüyü məlum olub. Ölüm səbəbləri ilə bağlı isə ziddiyyətli açıqlamalar verilib.
Ölüm səbəbi ilə bağlı fərqli versiyalar
Nigeriya Təhlükəsizlik və Mülki Müdafiə Korpusu ilkin olaraq ölüm hallarının yoluxucu xəstəliklə bağlı ola biləcəyini bildirib. Qurumun sözlərinə görə, saxlanılanlar arasında infeksiyanın yayılması ehtimalı araşdırılır.
Lakin ölənlərin yaxınları və sağ qalan şəxslər bu versiyanı şübhə altına alıblar. Onların bildirdiyinə görə, saxlanılan şəxslər müəssisəyə baş çəkən zaman ciddi xəstəlik əlamətləri müşahidə edilməyib. Sağ qalanların sözlərinə əsasən, məntəqədə həddindən artıq sıxlıq, güclü istilik və kifayət qədər havalandırmanın olmaması hökm sürüb.
Yaxınlarının sözlərinə görə, saxlanılanlar sıx kamerada insanların bir-birinin ardınca huşunu itirdiyini, lakin təcili yardımın gec gəldiyini bildiriblər. Bu açıqlamalar hadisənin müstəqil şəkildə araşdırılması və nəticələrin ictimaiyyətə açıqlanması tələblərini gücləndirib.
Ştat qubernatoru araşdırma başladıb
Niger ştatının qubernatoru Mohammed Umaru Bago hadisəni faciəvi və qəbuledilməz adlandıraraq rəsmi araşdırma başlanıldığını açıqlayıb. Müəssisə ilə əlaqəli yüksək vəzifəli şəxslərə qarşı intizam tədbirləri görülüb.
Ştat üzrə Nigeriya Təhlükəsizlik və Mülki Müdafiə Korpusunun komandiri araşdırma müddətində vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb. Təhlükəsizlik qurumlarına hadisənin necə baş verdiyini və vəzifəli şəxslərin saxlanılan şəxslərlə bağlı öhdəliklərini yerinə yetirib-yetirmədiyini müəyyənləşdirmək tapşırılıb.
Qubernator matəm elan edib və qarşıdakı seçkilərlə bağlı planlaşdırılan siyasi kampaniya tədbirlərini dayandırıb. Rəsmilər ölümün dəqiq səbəbinin müəyyənləşdirilməsində meyitlərin yarılmasının mühüm rol oynayacağını bildiriblər.
Minna şəhərində etirazlar keçirilib
Hadisəyə etiraz edən sakinlər Niger ştatının paytaxtı Minnada küçələrə çıxıblar. Aksiyalarda ölənlərin yaxınları və yerli mədən icmalarının üzvləri iştirak edib. Nümayişçilər hökumət və təhlükəsizlik qurumlarının binalarının yaxınlığında yürüş keçirərək məsuliyyət tələb ediblər.
Təhlükəsizlik qüvvələri izdihamı dağıtmaq üçün gözyaşardıcı qazdan istifadə edib. Etirazçılar saxlanılan şəxslərin müəssisədəki şərait səbəbindən öldüyünü iddia edib və səhlənkarlıq təsdiqlənərsə, məsul şəxslərə qarşı cinayət işi açılmasını tələb ediblər.
Qanunsuz mədənçilik əsas problemlərdən biridir
Hadisə Nigeriyanın qanunsuz mədənçiliklə mübarizəsinə də diqqəti artırıb. Niger ştatında qızıl və digər faydalı qazıntı yataqları yerləşir və bu, minlərlə kiçikmiqyaslı mədənçini bölgəyə cəlb edir.
Rəsmilər qanunsuz mədənçilik fəaliyyətinin qaçaqmalçılıq şəbəkələri, ətraf mühitə zərər və silahlı cinayət qrupları ilə əlaqələndiyini bildirirlər. Təhlükəsizlik qurumları ölkənin bəzi bölgələrində qeyri-sabitliyə təsir etdiyini əsas gətirərək qanunsuz mədən düşərgələrinə mütəmadi reydlər keçirir.
Hüquq müdafiəçiləri isə 37 nəfərin ölümü ilə bağlı hadisənin Nigeriyada saxlanma şəraiti və hüquqi prosedurlarla bağlı daha geniş problemləri gündəmə gətirdiyini deyirlər. Meyitlərin yarılması və müxtəlif araşdırmaların nəticələri gözlənildiyi üçün hakimiyyət ölənlərin yaxınlarına aydın cavab vermək təzyiqi ilə üzləşir.
