Moskva Trampın enerji atəşkəsi bəyanatını niyə təsdiqləmir?

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya və Ukrayna arasında enerji infrastrukturuna qarşı hücumların dayandırılmasını nəzərdə tutan və dərhal qüvvəyə minməsi planlaşdırılan atəşkəs razılaşmasının əldə olunduğunu bəyan edib. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski bu açıqlamanı rəsmi Kiyev üçün də yeni məlumat kimi qiymətləndirib, Kreml isə sözügedən razılaşmanı hələlik təsdiqləməyib.

"Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM" xəbər verir ki, BBC-nin Rusiya üzrə redaktoru Stiv Rozenberqin (Steve Rosenberg) analitik təhlilinə görə, Moskva bu tür atəşkəsin Ukraynanın hərbi imkanlarını məhdudlaşdıraraq Rusiyaya strateji üstünlük qazandıracağı qənaətindədir.

Ağ Ev rəhbəri enerji obyektlərinə zərbələrin dayandırılması barədə təşəbbüs irəli sürdüyünü bildirsə də, Kiyev yalnız Rusiyanın da öhdəliklərə tam əməl etməsi şərtilə prosesə hazır olduğunu diqqətə çatdırıb. Kremlin mətbuat katibi Dmitri Peskov isə məsələ ilə bağlı: “Təmaslar davam edir. Bəyan edəcəyimiz konkret nəticə olduqda sizi mütləq məlumatlandıracağıq”, – deyə vurğulayıb.

Rusiya mediası D.Trampın atəşkəs bəyanatını Moskva üçün geostrateji imkan kimi təqdim edir. Hökumətə yaxın analitik dairələrin iddiasına görə, Rusiya Ukraynanın enerji sisteminə zərbələri dayandırarsa, bu, Ukraynanın da Rusiya ərazisindəki neft emalı zavodlarını (NEZ) hədəf almasının qarşısını ala bilər. Nəticədə prosesin faktiki olaraq Moskvanın xeyrinə işləyən mexanizmə çevrilə biləcəyi ehtimal olunur.

Son aylarda Ukrayna tərəfinin uzaqmənzilli pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə Rusiya neft-qaz infrastrukturuna endirdiyi zərbələr ölkədə yanacaq təchizatında ciddi çətinliklər yaradıb. Moskvanın ehtimal olunan hücumlar qarşılığında Kiyevi Birləşmiş Ştatların iqtisadi maraqlarına zərər vurmaqda və ABŞ-nin Rusiyadan dizel yanacağı idxalına dair razılaşmasını pozmaqda ittiham edə biləcəyi qeyd olunur.

S.Rozenberqin qiymətləndirməsinə əsasən, Kreml Ukraynanın Rusiya energetika obyektlərinə hücumlarının Vaşinqtonda narazılıq doğurmasını və ABŞ-nin Kiyevə hərbi-texniki dəstəyinin zəifləməsini müsbət siqnal kimi dəyərləndirir. Moskva Vaşinqtondan Ukrayna ilə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini dayandırmağıvə Avropa ölkələrinə Kiyev üçün silah tədarükünü məhdudlaşdırmağı tələb edir.

Eyni zamanda, Trampın V.Zelenski haqqında səsləndirdiyi kritik fikirlər də Moskva tərəfindən diqqətlə izlənilir. Zelenski Ukraynada seçkilərin keçirilməsi üçün 60 günlük atəşkəs tələb etsə də, D.Peskov Moskvanın müvəqqəti pauza daxil olmaqla deyil, daimi sülh şərtlərinə fokuslandığını bildirib. Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov da Ukraynanın atəşkəs vasitəsilə möhlət qazanmaq cəhdlərini qəbul etmədiklərini bəyan edib.

Mütəxəssislərin qənaətinə görə, qış mövsümü ərəfəsində Ukraynanın enerji infrastrukturuna təzyiqlərin davam etməsi Moskvanın əsas strateji məqsədinin dəyişmədiyini – Kiyevi öz şərtləri daxilində sülhə məcbur etmək olduğunu göstərir.