Latviyanın baş naziri Andris Kulbergsin mərkəzçi və Ukraynanı dəstəkləyən “Birləşmiş Siyahı” partiyası şənbə günü keçirilən parlament seçkisində böyük fərqlə öndə olub. İlkin nəticələrə görə, kampaniyada Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi ilə bağlı təhlükəsizlik narahatlıqları əsas yer tutub.
Seçki bülletenlərinin 88 faizi hesablandıqdan sonra “Birləşmiş Siyahı” 36,6 faiz səs qazanıb. Populist “Latviya Birinci” partiyası 13,4 faizlə ikinci, Rusiyapərəst “Suveren Güc” 11,6 faizlə üçüncü olub. Millətçi “Milli Alyans” isə 9,1 faiz səs toplayıb.
Nəticəyə baxmayaraq, Kulbergs hökumət qurmaq üçün koalisiya tərəfdaşlarına ehtiyac duyacaq. O, baş nazir vəzifəsində qalmağa ümid etdiyini, lakin “Latviya Birinci” ilə hökumət qurmaq istəmədiyini deyib.
Seçki kampaniyasında təhlükəsizlik ön planda olub
Rusiya və Belarusla həmsərhəd olan, NATO və Avropa İttifaqına üzv Latviyada seçicilər üçün təhlükəsizlik əsas məsələlərdən biri olub.
47 yaşlı iş adamı və həvəskar ralli sürücüsü Kulbergs may ayında baş nazir olub. Bundan əvvəlki koalisiya Latviyanın hava məkanına aşkarlanmadan daxil olan hərbi dronlarla bağlı insidentlərin idarə edilməsinə görə dağılıb. Latviyalı rəsmilər Ukrayna dronlarının nəzərdə tutulan marşrutdan yayınmasına Rusiyanın səbəb olduğunu bildiriblər.
Kulbergs seçki kampaniyası zamanı ölkənin dronlara qarşı müdafiə imkanlarını gücləndirəcəyini və müdafiə xərclərini ümumi daxili məhsulun 5 faizi səviyyəsində saxlayacağını vəd edib. Bu göstərici NATO ölkələri arasında ən yüksək səviyyələrdən biri sayılır.
Bir çox seçici də təhlükəsizliyi prioritet kimi göstərib. Riqadan olan 21 yaşlı tələbə Meqija Norden təhlükəsizliyin ilk sırada gəldiyini, tələbələrə dəstəyin, iqtisadiyyatın və pensiyaçıların isə digər vacib məsələlər olduğunu deyib.
Ukraynaya dəstək siyasi fikir ayrılıqlarını dərinləşdirib
“Birləşmiş Siyahı” Ukraynaya dəstəyin davam etdirilməsini müdafiə edib. Kulbergsin Kremlə yaxın rəqibləri isə Latviyanın yardımı dayandırmasını və yaşayış xərcləri ilə bağlı daxili problemlərə daha çox diqqət ayırmasını istəyiblər.
“Suveren Güc” partiyasının lideri Yuliya Stepanenko bildirib ki, tərəfdarları müharibənin başa çatmasını və Ukraynanın hərbi səylərinin maliyyələşdirilməməsini istəyirlər. O, eyni zamanda Ukraynanın sülh danışıqları yolu ilə qələbə qazanmalı olduğunu deyib.
Latviyanın sayca böyük rusdilli azlığı müharibə və rusdilli əhali ilə bağlı daxili siyasət məsələlərində fərqli mövqelərə malikdir. Bəziləri Moskvanın işğalına qarşı çıxır, digərləri isə Latviyanın rusdilli icmaya münasibətdə ayrı-seçkilik etdiyini bildirir.
Seçki Baltikyanı ölkələrin Avropada Rusiyaya aid etdikləri təxribat, kiberhücum və digər hibrid fəaliyyətlərlə bağlı xəbərdarlıqlarını davam etdirdiyi vaxt keçirilib. Qərb rəsmiləri Rusiyanın NATO-ya birbaşa hücuma hazırlaşdığı barədə narahatlıqları rədd edir, Moskva isə bu xəbərdarlıqları rusofob isterika adlandırır.
Təxminən 1,9 milyon əhalisi olan Latviya Baltik dənizi ilə Rusiya və Belarus arasında yerləşir. Ölkənin şimalında və cənubunda NATO və Avropa İttifaqının üzvləri olan Estoniya və Litva ilə sərhədləri var.