OMM Redaksiyası
Kamboca və Tailandın xarici işlər nazirləri çərşənbə axşamı iki Cənub-Şərqi Asiya ölkəsi arasında uzun müddətdir davam edən dəniz mübahisəsinin həlli üzrə BMT-nin dəstəklədiyi barışdırma prosesinin ilk iclasında çıxış ediblər. Görüş Sinqapurda keçirilib.
Kambocanın xarici işlər naziri Prak Sokhonn bildirib ki, ölkəsi Tailand körfəzində vahid və bütün məqsədləri əhatə edən dəniz sərhədinin müəyyənləşdirilməsi barədə Tailandla müqavilə imzalamağa çalışır. O qeyd edib ki, alternativ olaraq iki ölkə arasında resursların birgə işlənməsi və ədalətli bölüşdürülməsi barədə razılaşma da əldə oluna bilər.
Kamboca uzunmüddətli dəniz mübahisəsi ilə əlaqədar BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyası çərçivəsində məcburi barışdırma prosesinə başlayıb. Tailandın xarici işlər naziri Sihasak Phuangketkeow isə bildirib ki, prosesin əhatə dairəsi yalnız Tailand körfəzində Kamboca ilə Tailand arasında dəniz sərhədinin delimitasiyası ilə məhdudlaşır.
“Tailand bu barışdırma prosesinə xoş niyyətlə qoşulur və BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyasının müddəalarını tam nəzərə alır”, - deyə Sihasak bildirib. O əlavə edib ki, Banqkok əvvəlcə dəniz sərhədləri ilə bağlı birbaşa danışıqların aparılmasını, daha sonra isə BMT mexanizminə keçilməsini təklif edib.
Kamboca və Tailand 25 ildən artıqdır Tailand körfəzində təxminən 26 min kvadratkilometr əraziyə iddia edirlər. Mübahisəli ərazidə təxminən 12 trilyon kubfut təbii qaz və böyük həcmdə neft ehtiyatlarının olduğu, onların ümumi dəyərinin isə təxminən 300 milyard dollar təşkil etdiyi bildirilir.
İki ölkə 2001-ci ildə “üst-üstə düşən iddialar ərazisi” adlandırılan zonadakı enerji ehtiyatlarının birgə işlənməsi üçün çərçivə yaratmaq barədə razılaşma imzalayıb. Tailand ötən il iki ölkə arasında baş verən və insan tələfatı ilə nəticələnən sərhəd toqquşmalarından sonra, may ayında bu razılaşmanı ləğv edib.
BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyası çərçivəsindəki barışdırma mexanizminə əsasən, müstəqil ekspertlərdən ibarət panel mübahisəni araşdırır və tövsiyələr hazırlayır. Panelin nəticələri tərəflər üçün hüquqi baxımdan məcburi deyil. Bu mexanizmdən indiyədək yalnız Şərqi Timorun Avstraliya ilə onilliklər davam edən dəniz mübahisəsinin həllində istifadə edildiyi bildirilir.
