İslandiya cəmiyyəti Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlüklə bağlı keçiriləcək referenduma hazırlaşır. Ölkədə aparılan rəy sorğuları səsvermənin nəticəsinin olduqca yaxın keçəcəyini göstərir.
“Operativ Məlumat Mərkəzi – OMM” xəbər verir ki, Baş nazir Kristrún Frostadóttir rəhbərliyindəki sol-mərkəzçi hökumət 2027-ci ilə qədər Aİ üzvlüyü məsələsində xalqın iradəsini öyrənməyi planlaşdırır.
Prosesin sürətlənməsində Rusiyanın Ukraynada apardığı müharibə, Arktika regionunda artan rəqabət və ABŞ-nin xarici siyasətindəki yeni istiqamətlər əsas amillərdən hesab olunur.
Aİ-yə üzvlüyü dəstəkləyənlər hesab edirlər ki, Avropa İttifaqına inteqrasiya İslandiyanın milli valyutasının sabitləşməsinə və ölkədə həyat bahalığının azaldılmasına kömək edə bilər.
Üzvlüyün tərəfdarları həmçinin hesab edirlər ki, Aİ-yə qoşulmaq ölkənin təhlükəsizliyini və ticarət imkanlarını gücləndirəcək.
Müxaliflər isə İslandiyanın suverenliyini itirməsindən, xüsusilə də ölkə iqtisadiyyatında mühüm yer tutan balıqçılıq sularına nəzarətin zəifləməsindən narahatdırlar.
Şimali Atlantikada yerləşən İslandiya Rusiyanın dəniz fəaliyyətlərinin Qərb tərəfindən izlənildiyi strateji GIUK keçidinə yaxın mövqedədir. NATO-nun qurucu üzvlərindən biri olan ölkənin öz ordusunun olmaması isə təhlükəsizlik məsələlərini daha da ön plana çıxarır.
Referendumda “hə” səsinin üstünlük təşkil etməsi İslandiyanın dərhal Aİ-yə üzv olması demək deyil. Bu nəticə Brüssellə üzvlük danışıqlarının başlanmasına imkan verəcək. Yekun razılaşmanın təsdiqi üçün isə ikinci referendumun keçirilməsi nəzərdə tutulur.
İslandiyanın Aİ-yə qoşulması Avropa İttifaqı üçün də mühüm hadisə hesab olunur. Sabit və yüksək gəlirli ölkənin birliyə daxil olması Aİ-nin genişlənmə strategiyası baxımından əhəmiyyətli uğur kimi qiymətləndirilə bilər.