OMM Redaksiyası
AnewZ-in məlumatına görə, Avropa İttifaqı (Aİ) liderləri Brüsseldə keçirilən sammiti avtomobil sənayesinə dəstək, Çinlə ticarət gərginliyi və Ukraynanın maliyyələşdirilməsi daxil olmaqla bir sıra əsas məsələlər üzrə razılaşmalar əldə etməklə başa vurublar.
Əsas irəliləyiş Fransa və Almaniyanın avtomobil emissiyaları ilə bağlı planlaşdırılan qaydaları yumşaltmaq və Avropada sənaye əməkdaşlığı imkanlarını genişləndirmək məqsədi daşıyan kompromisə gəlməsi olub.
Paris və Berlin gələcək avtomobillər üçün emissiya standartlarına dair yenilənmiş çərçivədə razılaşıblar. Bu çərçivə Aİ-nin 2035-ci il üçün karbon emissiyalarını azaltmaq hədəfini saxlayır, lakin bir çox istehsalçının ağır hesab etdiyi əlavə kompensasiya tələblərini aradan qaldırır.
Kompromisi bir sıra iri avtomobil istehsalçıları və investorlar müsbət qarşılayıblar. Onlar bu addımın daha təmiz texnologiyalara keçid dövründə Avropanın sənaye rəqabət qabiliyyətini qorumağa kömək edəcəyini düşünürlər.
Təklif “Aİ-də istehsal edilib” anlayışını da genişləndirir. Fransa-Almaniya planına əsasən, 2020-ci ilin əvvəlində Aİ-nin daxili bazarına daxil olan ölkələr avtomobil sektoru üçün etibarlı tərəfdaş sayıla bilər. Bu müddəa Brexit-dən sonra Böyük Britaniyanın gələcək Avropa sənaye təşəbbüslərində iştirakına imkan yarada bilər.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron sənayeni qoruyan tədbirlərin avtomobil sektorundan kənara da şamil olunmasını təklif edib. Onun sözlərinə görə, Aİ oxşar mexanizmləri plastik, kimya və ferroərintilər də daxil olmaqla digər sahələrə də genişləndirməlidir.
Aİ Çinlə ticarət və miqrasiya məsələlərini müzakirə edib
Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen Çin məhsullarına münasibətdə daha sərt mövqeyə işarə edib. O, bu yaxınlarda razılaşdırılmış tədbirlərin uzun müddətdir davam edən ticarət balanssızlığını tam aradan qaldırmayacağını bildirib.
Fon der Leyenin sözlərinə görə, Aİ-nin Çinlə ticarət kəsiri böyük olaraq qalır, Avropa sənayesi isə daha güclü müdafiə tədbirləri tələb edir. “Sənayenin narahatlıqlarına cavab verəcəyik”, – deyən o, Brüsselin Pekinlə artıq razılaşdırılmış tədbirlərdən əlavə qoruyucu mexanizmlər hazırladığını bildirib.
Bu açıqlamalar Aİ-nin yerli istehsalçıları bir çox Avropa hökumətinin haqsız rəqabət hesab etdiyi təsirlərdən qorumaq üçün müəyyən idxal məhsullarına əlavə məhdudiyyətlər tətbiq etməyə hazırlaşdığını göstərir.
Fon der Leyen sammitdə dövlət və qeyri-dövlət aktorlarının miqrasiya axınlarını qəsdən manipulyasiya etməsi barədə də xəbərdarlıq edib. O, bəzi hökumət və təşkilatların sərhəd qurumlarını yükləmək, qeyri-sabitlik yaratmaq və Avropada parçalanmanı gücləndirmək məqsədilə qəfil əhali hərəkətlərini bilərəkdən təşviq etdiyini deyib.
Bu səbəbdən Aİ liderləri gələcək miqrasiya böhranlarına qarşı fövqəladə vasitələrə və əlaqələndirilmiş cavab tədbirlərinə ehtiyacı müzakirə ediblər.
Sammitdə Aİ-nin 2028–2034-cü illəri əhatə edəcək növbəti yeddiillik büdcəsi də əsas müzakirə mövzularından olub. Makron liderləri danışıqları sürətləndirməyə çağırıb və gələn ilədək gözləməyin bir sıra üzv dövlətlərdə keçiriləcək seçkilər səbəbindən müzakirələri çətinləşdirə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Fransa Prezidenti mart ayında həlledici büdcə sammitinin keçirilməsinə qarşı çıxıb. O, belə bir görüşün Fransada keçiriləcək prezident seçkilərinə cəmi bir neçə həftə qalmış baş tutmasının kompromis əldə edilməsini çətinləşdirəcəyini bildirib.
Almaniya kansleri Fridrix Merts danışıqların ilin sonunadək davam etməli olduğu fikri ilə razılaşıb, lakin təklif olunan büdcədə əlavə ixtisarların zəruri olduğunu vurğulayıb. O, noyabrda əlavə Avropa Şurası iclasının keçirilməsinin də ehtimal olunduğunu deyib.
Ukraynaya 2027-ci il üçün əlavə maliyyə müzakirə olunub
Sammit boyu Ukraynaya dəstək əsas mövzulardan biri olaraq qalıb. Avropa Şurasının sədri Antonio Koşta bildirib ki, Aİ liderləri Avropa Komissiyasından Ukraynanın 2027-ci il üçün əlavə maliyyə ehtiyaclarına dair təkliflər hazırlamağı istəyiblər.
Bu addım Rusiya ilə müharibə davam etdiyi halda Kiyevin gələn il əhəmiyyətli büdcə çatışmazlığı ilə üzləşə biləcəyi barədə narahatlığın artdığı vaxta təsadüf edir.
Estoniyanın Baş naziri Kristen Mixal əlavə Avropa maliyyə yardımının, demək olar ki, mütləq lazım olacağını bildirib. O, davamlı maliyyələşmənin Ukraynanın Rusiyanın işğalına müqavimət göstərmək imkanları üçün vacib olduğunu deyib.
Makron ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiya dizelinin yenidən beynəlxalq bazarlara çıxmasına icazə vermək qərarını da tənqid edib və bunun faydalı olmadığını bildirib.
Sammitdə iştirak edən diplomat və rəsmilərin sözlərinə görə, Fransa Prezidenti qərarın qeyri-müəyyənlik yaratdığını və Avropalı müttəfiqlərin Rusiya ilə bağlı vahid mövqeni qorumağa çalışdığı bir vaxtda etimadı zəiflətdiyini deyib.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski sammit çərçivəsində keçirilən görüşlərdən kənarda çıxış edərək dizel razılaşmasını da tənqid edib. O, Ukraynanın dondurulmuş Rusiya aktivlərinin sonradan Moskvaya qaytarılmasına gətirib çıxara biləcək istənilən təklifə qarşı olduğunu bildirib.
Cümə günü keçirilən müzakirələr sənaye siyasəti və Ukraynaya dəstək məsələlərində irəliləyişlə nəticələnsə də, ən çətin qərarların bir çoxu hələ həllini tapmayıb. Fransa-Almaniya avtomobil kompromisi digər üzv dövlətlərin və Avropa Parlamentinin dəstəyini qazanmalıdır. Aİ büdcəsi və Ukraynaya əlavə maliyyə yardımı ilə bağlı danışıqların isə yaxın aylarda davam etməsi gözlənilir.
Avropa ölkələrində keçiriləcək seçkilər yaxınlaşdıqca və Çinlə ticarət gərginliyi artdıqca, liderlər siyasi təqvim kompromisi çətinləşdirməzdən əvvəl razılaşmalara nail olmağa daha çox çalışırlar.
