OMM Redaksiyası
Danimarka və Qrenlandiya ABŞ-la hazırlanan yeni təhlükəsizlik sazişinin ərazi üzərində suverenliyi dəyişməyəcəyini açıqlayıb.
Razılaşmaya əsasən, Vaşinqtonun Qrenlandiyada hərbi mövcudluğunu əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirməsi, həmçinin ABŞ-ın rəqiblərinin Arktikadakı adada hərbi baza yaratmasının və müəyyən həssas investisiyalar yatırmasının qarşısının alınması nəzərdə tutulur.
Razılaşmanın Qrenlandiya üçün mənası
Qrenlandiya Danimarka Krallığının tərkibində özünüidarə edən ərazidir. Adanın hökuməti və parlamenti fəaliyyət göstərir, xarici və təhlükəsizlik siyasəti isə Kopenhagenin səlahiyyətində qalır.
Sazişin dəqiq şərtləri hələ açıqlanmayıb. Buna görə də ABŞ-ın hərbi mövcudluğunun nə qədər genişlənəcəyi, eləcə də Vaşinqtonun Qrenlandiyanın xarici siyasəti və təbii ehtiyatları üzərində hər hansı rəsmi səlahiyyət əldə edib-etməyəcəyi məlum deyil.
Danimarkanın xarici işlər naziri Lars Löke Rasmussen razılaşmanın Arktika və Şimali Atlantikada təhlükəsizliyi gücləndirməli, eyni zamanda Danimarka Krallığının “qırmızı xətlərinə” hörmət etməli olduğunu deyib.
Qrenlandiya öz müqəddəratını təyinetməni vurğulayır
Qrenlandiyanın baş naziri Yens-Frederik Nielsen də sakinləri sakitləşdirməyə çalışıb. O bildirib ki, təklif olunan saziş Krallığın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü, eləcə də Qrenlandiya xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu tanıyır.
Qrenlandiyanın Danimarka ilə münasibətləri uzun müddətdir mürəkkəb xarakter daşıyır. Adanın hökuməti daha geniş muxtariyyət əldə etməyə çalışır və müstəqillik məsələsi siyasi gündəmdə qalır.
Razılaşma Qrenlandiyanın ABŞ-a verilməsini nəzərdə tutmur. Sənəd yalnız Vaşinqtona daha geniş təhlükəsizlik rolu verə, ərazinin isə Danimarka Krallığının tərkibində qalmasını təmin edə bilər.
Tramp sazişi daha geniş çərçivədə təqdim edib
ABŞ Prezidenti Donald Tramp sazişi fərqli şəkildə xarakterizə edib. O,
