OMM Redaksiyası
Azərbaycan, ABŞ və Ermənistan “Trump Route for International Peace and Prosperity” (TRIPP) layihəsinin irəlilədilməsi məqsədilə üçtərəfli texniki planlaşdırma qrupları yaradıb. Bu, 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda keçirilən sülh sammitində razılaşdırılmış regional bağlantı layihəsinin həyata keçirilməsi istiqamətində növbəti addımdır.
AnewZ-in məlumatına görə, üç hökumətin birgə bəyanatında təşəbbüsün siyasətçiləri və texniki ekspertləri bir araya gətirdiyi bildirilib. Qruplar Cənubi Qafqazda nəqliyyat və enerji infrastrukturunun inkişafı ilə bağlı praktiki çətinlikləri aradan qaldırmağa və prosesi sürətləndirməyə çalışacaq.
Qrupların yaradılması tədbirində ABŞ Dövlət Departamentinin Avropa və Avrasiya məsələləri üzrə dövlət katibinin köməkçisi Brendan Hanrahan, Azərbaycanın xarici işlər nazirinin müavini Elnur Məmmədov və Ermənistanın xarici işlər nazirinin müavini Vahan Kostanyan iştirak ediblər.
Üç ölkə ilk iki üçtərəfli texniki planlaşdırma qrupunun nəqliyyat və elektrik enerjisinin ötürülməsi sahələrinə fokuslanması barədə razılığa gəlib. Qruplar mürəkkəb texniki məsələlərin həlli və planlaşdırılan marşrutun mövcud regional infrastruktura qoşulması da daxil olmaqla TRIPP-in növbəti icra mərhələlərinə hazırlıq üzərində işləyəcək.
Təşəbbüsün regional bağlantıları gücləndirməsi, iqtisadi əməkdaşlığı təşviq etməsi, ticarət və investisiya üçün yeni imkanlar yaratması nəzərdə tutulur. Birgə bəyanatda üç hökumət razılaşmaları praktiki irəliləyişə çevirməyin vacibliyini vurğulayıb və TRIPP-in bütün komponentlərinin icrasını sürətləndirmək niyyətini təsdiqləyib.
İşçi qruplarının yaradılması yüksək səviyyəli siyasi razılaşmalardan texniki planlaşdırmaya keçid kimi təqdim olunub.
TRIPP layihəsinin məqsədi
TRIPP Azərbaycanla onun Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında Ermənistan ərazisindən keçməklə əlaqələri yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyan, müxtəlif nəqliyyat növlərini və bağlantıları əhatə edən təklif olunan layihədir. Təşəbbüsün regional nəqliyyat və kommersiya əlaqələrini genişləndirməsi, Cənubi Qafqazla daha geniş beynəlxalq bazarlar arasında yeni bağlantılar yaratması da nəzərdə tutulur.
Layihə ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə 8 avqust 2025-ci ildə keçirilən Vaşinqton sammitindən sonra gündəmə gəlib. Həmin görüşdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə Ağ Evdə bir araya gəliblər. Sammit zamanı liderlər münasibətlərin normallaşdırılması və regional bağlantıların inkişafı ilə bağlı öhdəlikləri əks etdirən birgə bəyannamə imzalayıblar.
Regional iqtisadi inteqrasiya
Layihə onilliklər davam edən münaqişədən sonra Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin yaxşılaşdırılmasına yönələn daha geniş səylərin mühüm tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. Təklif olunan marşrutun nəqliyyat əlaqələrini bərpa etməklə yanaşı, ticarətə, elektrik enerjisinin ötürülməsinə və digər infrastruktur layihələrinə də dəstək verərək regionda iqtisadi inteqrasiya imkanlarını artıracağı bildirilir.
Son üçtərəfli təşəbbüs Bakı, İrəvan və Vaşinqtonun 2025-ci il sammitində götürülmüş öhdəlikləri praktiki tədbirlərə çevirmək üçün əməkdaşlığı davam etdirdiyini əks etdirir. Hökumətlər layihəni mümkün qədər tez istifadəyə vermək öhdəliyini təsdiqləyib; yeni texniki qrupların növbəti addımların müəyyənləşdirilməsində əsas rol oynaması gözlənilir.
