OMM Redaksiyası
AnewZ-nin məlumatına görə, Avstraliya Mərkəzi Çindəki imperator məqbərələrindən 30 ildən çox əvvəl oğurlanmış iki qədim daş heykəl başını Çinə qaytarıb.
Şimali Sonq sülaləsi dövrünə (960–1127) aid heykəllər çərşənbə günü Kanberrada keçirilən mərasimdə rəsmən təhvil verilib. Çin Milli Mədəni İrs İdarəsinin nümayəndələri əşyaları Avstraliya Milli Qalereyasında qəbul ediblər.
Başlardan biri Yonqçanq məqbərəsindəki mülki məmur heykəlinə, digəri isə Yonqyu məqbərəsindəki hərbi məmur heykəlinə məxsus olub. Hər iki məqbərə Henan əyalətinin Qonqyi şəhərində yerləşir. Burada Şimali Sonq imperatorlarının dəfn olunduğu ərazilərə aid daş heykəllərin Çində ən böyük və ən yaxşı qorunmuş kolleksiyası var.
Mürəkkəb oyma naxışları ilə tanınan heykəllər Sonq sülaləsi daş sənətinin mühüm nümunələri hesab olunur.
Heykəl başlarının 1990-cı illərdə məqbərələrdən oğurlandığı və daha sonra şəxsi kolleksiyaçı tərəfindən Avstraliya Milli Qalereyasına bağışlandığı ehtimal edilir. 1980–1990-cı illərdə Çində qədim artefaktların qanunsuz dövriyyəsi geniş yayılmış, imperator məqbərələri oğurluq təhlükəsi ilə üzləşmişdi.
Qonqyi dəfn əraziləri 189 kvadrat kilometrə yayılır. Həmin dövrdə təhlükəsizliyin məhdud olması səbəbindən oğrular hər birinin çəkisi bir neçə ton olan bütöv heykəlləri deyil, onların baş hissələrini hədəf alıblar.
Əşyaların geri qaytarılması prosesi 2025-ci ildə Çin rəsmilərinin araşdırma və tədqiqatlarından sonra heykəllərin qaytarılmasını tələb etməsi ilə başlayıb.
Çin Milli Mədəni İrs İdarəsinin direktor müavini Tan Vey mərasimdə Avstraliya Milli Qalereyasının direktoru Nik Mitzeviçə təşəkkür sertifikatı təqdim edib.
Çinin Avstraliyadakı səfiri Liu Jinsun heykəllərin əsrlər boyu qədim imperator məqbərələrinin keşiyində dayandığını deyib. O, həmçinin hər iki ölkənin dövlət qurumları, muzeyləri və mədəni irs təşkilatları arasında əməkdaşlığı vurğulayıb. Səfirin sözlərinə görə, tərəflər son illərdə beynəlxalq çərçivələr üzrə mədəni irsi qorumaq öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün sıx əməkdaşlıq ediblər.
Avstraliya bundan əvvəl də Çinə mədəni irs nümunələri qaytarıb. 2005-ci ildə ölkədən qanunsuz çıxarılan 10 000 fosil Çinə təhvil verilib.
Son təhvil-təslim Pekin və Kanberra arasında mədəni irsin qorunması sahəsində əməkdaşlığın növbəti addımıdır. Bununla Çinin imperiya tarixinin iki nümunəsi 30 ildən çox vaxt keçdikdən sonra vətənə qaytarılıb.
