OMM Redaksiyası
Avropa İttifaqı (Aİ) Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqazı Avropa bazarları ilə birləşdirən Orta Dəhlizin gücləndirilməsi üçün 12 milyard avroyadək dövlət və özəl investisiya cəlb etməyi planlaşdırır.
Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayen təşəbbüsü beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi üzrə Aİ siyasətinin bir hissəsi kimi açıqlayıb. Layihə “Global Gateway” təşəbbüsü çərçivəsində hazırlanır və Avropa ilə Asiya arasındakı ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsinə, eləcə də Xəzər regionunda əlaqələrin gücləndirilməsinə yönəlib.
Orta Dəhliz üzrə investisiya planları
İnvestisiyanın marşrut boyunca dəmir yolları, avtomobil yolları, limanlar və logistika mərkəzləri ilə yanaşı, rəqəmsallaşma, ticarətin asanlaşdırılması və nəqliyyat sistemlərinin uyğunlaşdırılmasına yönəldilməsi gözlənilir.
Aİ 2030-cu ilədək dəhliz üzrə yük axınının üç dəfə artırılmasını və regionlar arasında daşınan yüklərin çatdırılma müddətinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmasını hədəfləyir. Avropa Komissiyası nəqliyyat əlaqələrinə həsr olunmuş regional sammit keçirməyi də planlaşdırır. Sammitin Bolqarıstanın baş naziri Rumen Radev ilə birgə təşkil olunacağı bildirilir.
Çinlə Avropanı birləşdirən marşrut
Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu kimi də tanınan Orta Dəhliz Çindən Avropaya Qazaxıstan, Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzərindən uzanır. Marşrut Rusiya ərazisindən yan keçərək Mərkəzi Asiya bazarlarını Xəzər dənizi və Avropaya aparan nəqliyyat xətləri ilə birləşdirir.
Dəhliz dəmir yolu, avtomobil və dəniz nəqliyyatını əhatə edir. Buradan əsasən konteyner və ümumi yüklər, o cümlədən sənaye avadanlığı, elektronika, istehlak malları, kənd təsərrüfatı məhsulları və metallar daşınır. Qazaxıstanın neft və neft məhsulları da Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana, oradan isə digər istiqamətlərə göndərilir.
Marşrutun uzunluğu 6 min kilometrə çatır
Dəhlizin müxtəlif qollarının ümumi uzunluğu təxminən 6 min kilometrdir. Bunun 700-800 kilometrlik hissəsi Xəzər dənizindən keçir.
Marşrut Bakıya çatdıqdan sonra iki əsas istiqamətə ayrılır. Qollardan biri Gürcüstan və Türkiyə üzərindən dəmir yolu ilə davam edir. Digər istiqamət isə Gürcüstanın Poti və Batumi limanlarından keçərək dəniz yolu ilə Avropaya uzanır.
Avropa Komissiyası daha əvvəl marşrutun inkişaf etdirilməsi ilə Avropa və Asiya arasında müasir nəqliyyat əlaqəsinin yaradılmasının mümkün olduğunu, yüklərin çatdırılma müddətinin isə 15 günədək azala biləcəyini açıqlamışdı.
Aİ üçün layihə Asiya ilə nəqliyyat əlaqələrinin şaxələndirilməsi siyasətinin bir hissəsidir. Marşrut üzərində yerləşən ölkələr, xüsusilə Qazaxıstan üçün isə Orta Dəhliz Avrasiya nəqliyyat şəbəkəsində mövqeyi gücləndirə və Mərkəzi Asiya ilə Avropa bazarları arasında ticarət əlaqələrini genişləndirə bilər.
