OMM Redaksiyası
Cənubi Sudan rəsmilərinin bildirdiyinə görə, mübahisəli Abyey bölgəsindəki izdihamlı bazara dron zərbəsi nəticəsində 153 nəfər həlak olub. Bu, 2023-cü ilin aprelində başlayan Sudan müharibəsi ilə əlaqələndirilən ən ölümcül hücumlardan biri hesab olunur.
Abyey rəsmiləri zərbənin bazara bazar ertəsi günorta saatlarında, Abyey şəhərinin şimalında endirildiyini və yanğınların xilasetmə işlərini çətinləşdirdiyini deyiblər. Bölgənin müvəqqəti informasiya naziri Yohanna Akol Nqor “Reuters”ə bildirib ki, ölənlərin təsdiqlənmiş sayı əvvəlki 73 nəfərlik qiymətləndirmədən 153-ə yüksəlib. Axtarışlar davam etdiyi üçün sayın arta biləcəyini də qeyd edib.
“Yanğın hələ də davam edir. Ölənlərin cəsədlərinin çıxarılması prosesi davam edir. Vəziyyət dəhşətlidir”, — Nqor deyib.
AnewZ-in məlumatına görə, Cənubi Sudan hökuməti zərbəyə görə Sudan ordusunu günahlandırıb, lakin ittihamını əsaslandıran açıq sübut təqdim etməyib. Xəbər yayımlanarkən Sudan silahlı qüvvələri şərh sorğularına cavab verməmişdi.
Bazarda yanacaq anbarı da vurulub
Diplomatik mənbələr, yardım işçisi və münaqişə üzrə analitik “Reuters”ə bildiriblər ki, dron zərbəsi bazarın daxilindəki yanacaq anbarına dəymiş ola bilər. Onların sözlərinə görə, həmin obyekt əvvəllər “Sürətli Dəstək Qüvvələri” (RSF) yarımhərbi qrupunun döyüşçülərini təchiz etmək üçün istifadə olunub. RSF ittihamlarla bağlı dərhal açıqlama verməyib.
Zərbəyə görə məsuliyyətlə bağlı fərqli məlumatlar Sudan müharibəsi sərhəd bölgələrinə yayıldıqca hücumların kim tərəfindən həyata keçirildiyini müəyyənləşdirməyin çətinliyini göstərir. “Reuters” hücumun şəraitini və ərazidə hərbi hədəflərin olub-olmadığını müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilmədiyini bildirib.
Abyeydə minlərlə sakin köçkün düşüb
Neftlə zəngin Abyey 2011-ci ildə Cənubi Sudan müstəqillik qazandıqdan bəri Sudan və Cənubi Sudan arasında mübahisə mövzusu olub; hər iki ölkə əraziyə iddia edir. Birgə idarə olunan bölgə Sudanın qeyri-sabit Kordofan sərhədində yerləşir. Bu ərazi Sudan silahlı qüvvələri ilə RSF arasında əsas döyüş meydanlarından birinə çevrilib.
Sudan hökumətinin rəsmiləri daha əvvəl RSF döyüşçülərinin Abyeyin bəzi hissələrində fəaliyyət göstərdiyini iddia ediblər. Nqor bu iddianı rədd edərək yarımhərbi qrupun ərazidə olmadığını deyib. Abyey üzrə BMT Müvəqqəti Təhlükəsizlik Qüvvələri (UNISFA) may ayında RSF-in artan fəaliyyətinin təhlükəsizliyi pisləşdirdiyi barədə xəbərdarlıq edib. Qurum ərazinin siyasi statusunun həllindəki gecikmələrin mülki əhali və sülhməramlılar üçün riski artırdığını da bildirib.
Zərbə minlərlə sakini evlərini tərk etməyə məcbur edib və bölgədəki humanitar böhranı daha da ağırlaşdırıb. Nqor təxminən 8 000 nəfərin köçkün düşdüyünü bildirib. Bu, infrastrukturu zəif və əsas xidmətlərə çıxışı məhdud olan bölgəyə əlavə təzyiq yaradır.
Cənubi Sudanın Xarici İşlər Nazirliyi hücumu pisləyib və etiraz olaraq Sudanın Cubadakı səfirini çağırıb. Nazirliyin bəyanatında Abyey şəhərinin şimalındakı bazarın dronlarla vurulduğu təsdiqlənib, lakin ölən və yaralananların sayı açıqlanmayıb.
Xəstəxanalarda yaralıların müalicəsi çətinləşib
Abyeydəki xəstəxanalar ağır yanıq və partlayış xəsarətləri alan yaralıları müalicə etməkdə çətinlik çəkir. “Sərhədsiz Həkimlər” (MSF) təşkilatı Ameth Bek xəstəxanasında 20-dən çox pasiyentin müalicə aldığını bildirib.
“Biz cərrahi xidmətlər və yaraların sarınması ilə yanaşı, digər təcili tibbi yardım xidmətləri də göstəririk”, — MSF-in xəstəxanadakı tibbi fəaliyyətlər üzrə meneceri Kristian Lindauer bəyanatında deyib.
MSF-in yaydığı görüntülərdə yaralıların xəstəxananın döşəməsində və müvəqqəti müalicə yerlərində yardım aldığı, tibbi qrupların isə xəstə axınının öhdəsindən gəlməyə çalışdığı əks olunub.
Sudanda dron hücumları artır
Sudan müharibəsində hər iki tərəf dronlardan getdikcə daha çox istifadə edir və bu, mülki itkilərin artacağı ilə bağlı narahatlıq yaradır. Son hücumların RSF-in nəzarətindəki Nyala şəhərini və ordunun nəzarətində olan, o cümlədən Xartum hava limanı kimi obyektləri hədəf aldığı bildirilir.
Sudanın “Fövqəladə Hüquqşünaslar” hüquq müdafiə qrupu bu ayın əvvəlində Qərbi Kordofanda ayrı-ayrı zərbələr nəticəsində onlarla insanın öldüyünü bildirib və hücumlara görə Sudan ordusunu günahlandırıb. Münaqişənin təsiri qonşu ölkələrə də keçib: Çad hakimiyyəti Sudan ordusunu Çad ərazisində dron zərbələri endirməkdə ittiham edib. Bu, münaqişənin regionda daha da yayılacağı ilə bağlı narahatlığı artırıb.
Sudanın Xarici İşlər Nazirliyi daha əvvəl sərhəd yaxınlığındakı hərbi əməliyyatları müdafiə edərək silahlı qüvvələrin milli təhlükəsizliyi qorumaq üçün hərəkət etdiyini bildirib. Abyeydəki hücumdan əvvəl, oktyabrın 10-da Sudanın Misirlə sərhədi yaxınlığında ayrıca hava hücumu baş verib. Yerli hüquq müdafiə təşkilatının məlumatına görə, həmin hücumda 70-dən çox kustar üsulla qızıl çıxaran şəxs həlak olub.
Sudandakı müharibə on minlərlə insanın ölümünə, milyonlarla insanın didərgin düşməsinə və qonşu bölgələrdə qeyri-sabitliyin artmasına səbəb olub. Abyeydəki zərbə ölkənin əsas döyüş meydanlarından uzaqda, siyasi gərginlik və silahlı münaqişənin üst-üstə düşdüyü sərhəd ərazilərində mülki əhali üçün təhlükənin artdığını göstərir. Axtarış-xilasetmə işləri davam edir və ölənlərin sayı arta bilər.
