OMM Redaksiyası
ABŞ Ukraynaya 500 ədəd “Patriot” PAC-3 raketinin satışını təsdiqləyib. Təxminən 2,1 milyard dollar dəyərində olan razılaşmaya baxmayaraq, raketlərin istehsalı hələ başlamayıb və Ukrayna onları almaq üçün 2030-cu illərin ortalarınadək gözləyə bilər. AnewZ yazır ki, ABŞ qərarı ilə tanış olan iki nəfər tədarüklərin onilliyin bir neçə ili keçdikdən sonra başlanacağını bildirib.
Bu qərar Donald Trampın ikinci prezidentlik administrasiyası dövründə ABŞ-ın Kiyevə müdafiə silahlarının satışına verdiyi ən əhəmiyyətli icazələrdən biri sayılır. Ukrayna Rusiyanın artan raket hücumlarına qarşı hava hücumundan müdafiəni gücləndirmək üçün dəfələrlə əlavə “Patriot” raketləri istəyib. Sistem xüsusilə yüksək sürətli ballistik raketlərə qarşı effektiv hesab olunur.
Volodimir Zelenskiy bazar ertəsi Vaşinqtonun mühüm raket tədarükünü təsdiqləməsi üçün Kiyevin təxminən bir ay gözlədiyini deyib. Onun sözlərinə görə, həmin müddətdə Rusiya qüvvələri Ukraynanın enerji obyektlərinə və mülki infrastruktura zərbələri gücləndirib.
Zelenskiy ABŞ Dövlət Departamentinin qərarını alqışlasa da, raketlərin yalnız bir neçə ildən sonra çatdırıla biləcəyinə dair şərtin narahatlıq yaratdığını bildirib. O, ABŞ-dan təcili ehtiyac dövründə PAC-3 raketlərinin Ukraynaya verilməsi üçün həll tapılmasını istəyib.
Ukrayna prezidentinin sözlərinə görə, oktyabrın son iki həftəsində ölkənin elektrik şəbəkəsinin mühüm hissələrinə 30-dan çox Rusiya zərbəsi endirilib. O bildirib ki, hücumların hədəfləri elektrik enerjisi, istilik və su təchizatı, körpülər, eləcə də şəhərlərdəki həyat təminatı sistemləridir.
Zelenskiy Kiyevin qış dəstəyi çərçivəsində ABŞ tərəfdaşlarından ayda 100 “Patriot” raketi vermələrini istədiyini qeyd edib. Onun fikrincə, 500 raket qarşıdakı aylarda Ukrayna səmasının qorunmasına kömək edə bilər. O, ABŞ-ın, Avropa tərəfdaşlarının və digər ölkələrin anbarlarında PAC-3 raketlərinin olduğunu, onların 2026–2027-ci ilin qışında Ukraynaya verilməsi və tərəfdaşların ehtiyatlarının sonrakı illərdə Ukrayna və tərəfdaşlarının maliyyələşdirdiyi istehsal hesabına tamamlanmasının mümkün olduğunu deyib.
Zelenskiy ABŞ prezidenti Donald Trampa, Dövlət Departamentinə və administrasiyaya icazəyə görə təşəkkür edib. O, Dövlət katibi Marko Rubio ilə PAC-3 raketlərini müzakirə etdiklərini də bildirib və Ukraynanın insanların həyatını təhlükənin mövcud olduğu anda qoruyacaq qərarlara ehtiyacı olduğunu vurğulayıb.
Cümə axşamı Dniproda sıxlıq olan dəmir yolu platformasına Rusiya pilotsuz təyyarəsinin zərbəsi nəticəsində azı 14 nəfər həlak olub. Ukrayna rəsmilərinin məlumatına görə, iki regional şəhərə hücumlarda daha beş nəfər ölüb, gecə saatlarında Kiyevə raket zərbəsi isə bir nəfərin həyatına son qoyub.
ABŞ silahlarının tədarükündəki gecikmələr Vaşinqtonla Kiyev arasındakı münasibətlərdə də gərginlik yaradıb. Trampın Rusiya ilə dizel yanacağı üzrə razılaşma elan etməsindən və Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına hücumlarını tənqid etməsindən sonra fikir ayrılıqları artıb.
Avropa ölkələri razılaşmanın maliyyələşdirilməsinə kömək edəcək
Dövlət Departamentinin bildirdiyinə görə, Ukrayna alışı Kanada, Almaniya və Norveçin töhfələri, eləcə də Avropa İttifaqının Ukraynaya Dəstək Krediti ilə dəstəklənən milli vəsaitlər hesabına maliyyələşdirəcək. Maliyyələşdirmə ABŞ-ın JUMPSTART proqramı çərçivəsində həyata keçiriləcək.
JUMPSTART təşəbbüsü müttəfiq ölkələrə Ukraynanın Rusiyanın işğalına qarşı müdafiəsini davam etdirdiyi müddətdə ABŞ silahlarının, hərbi xidmətlərin və təlimlərin maliyyələşdirilməsinə imkan verir.
Proqramdan avqustda “Zone 5 Technologies” və “CoAspire” şirkətlərinin istehsal etdiyi, ümumi dəyəri 825 milyon dollar olan 3 350 hava buraxılışlı qanadlı raketin alınması üçün istifadə edilib. Yeni “Patriot” raketləri üzrə müqavilənin əsas podratçısı “Lockheed Martin” olacaq.
ABŞ raket istehsalını artırmağı planlaşdırır
Təsdiq Vaşinqtonun silah ehtiyatlarını artırmaq təzyiqi ilə üzləşdiyi vaxt verilib. ABŞ müttəfiqlərinə əhəmiyyətli hərbi yardım göstərib, həmçinin İrandakı əməliyyatlarında dəqiq idarə olunan sursatlardan və hava hücumundan müdafiə sistemlərindən istifadə edib. Bu tələblər mühüm silahların mövcudluğu və istehsalçıların artan sifarişləri yerinə yetirmək imkanları ilə bağlı narahatlığı artırıb.
İyulda ABŞ Ordusu “Lockheed Martin”ə “Patriot” raketlərinin istehsalını artırmaq üçün 58,6 milyard dollaradək dəyəri olan müqavilə verib. Şirkət razılaşmanın 2030-cu ilin sonunadək PAC-3 MSE istehsal gücünü üç dəfə artırmaq planını dəstəkləyəcəyini bildirib.
Şirkət həmçinin Arkanzas ştatının Kəmden şəhərindəki müəssisəsində işçi sayını təxminən 1 200-dən 1 850-yə, yəni 50 faiz artırmağı planlaşdırır. “Lockheed Martin” bundan əvvəl illik “Patriot” PAC-3 raketi istehsalını 2 000-ə çatdırmaq niyyətini açıqlamışdı.
Pentaqonun danışıqlar aparan nümayəndələri müdafiə sənayesi şirkətlərini istehsalı sürətləndirməyə təşviq edir. Bu ilin əvvəlində əldə olunan ilkin razılaşmalar raket istehsalını artırmaq üçün daha geniş səylərin tərkib hissəsidir.
İstehsalı artırmaq planlarına baxmayaraq, yeni təsdiqlənmiş raketlərin Ukraynaya yaxın vaxtlarda yardım etməsi gözlənilmir. Ölkə əlavə hava hücumundan müdafiə vasitələrini gözləyərkən Rusiya hava hücumları ilə üzləşməkdə davam edir.
