OMM Redaksiyası
ABŞ 2025-ci ilin yanvarından bəri 300 mindən çox vizanı ləğv edib. AnewZ-nin məlumatına görə, bu barədə Dövlət Departamenti oktyabrın 20-də açıqlama yayıb. Yeni rəqəmlər ölkəyə xalis miqrasiyanın azaldığını və qanuni girişə məhdudiyyətlərin artdığını göstərir.
Avqustda yayılan əvvəlki məlumatda Donald Trampın 2025-ci ilin yanvarında vəzifəyə qayıtması ilə 2026-cı il avqustun 10-u arasında 175 mindən çox vizanın ləğv edildiyi bildirilmişdi. Yeni göstəricilər administrasiyanın viza ləğvlərindən istifadəni sürətlə genişləndirdiyini göstərir. Bu siyasət sənədsiz sərhəd keçidlərindən əlavə, xarici tələbələrə, işçilərə və digər viza sahiblərinə də şamil olunur.
Viza ləğvləri və miqrasiya siyasəti
Dövlət Departamentinin sözçüsü Tommi Piqqott X sosial şəbəkəsində açıqladığı yeni rəqəmlərlə bağlı administrasiyanın vizaları əvvəlki ABŞ hökumətlərindən daha sürətlə ləğv etdiyini bildirib. O, qanunu pozan, dələduzluq edən və ya milli təhlükəsizliyə təhdid yaradan xarici viza sahiblərinə qarşı “sıfır tolerantlıq” siyasəti yürüdüldüyünü deyib.
Prezident Donald Tramp sərt miqrasiya nəzarətini milli təhlükəsizliyin qorunması üçün zəruri hesab edir. Administrasiya ABŞ-a qanuni şəkildə daxil olmaq və ya ölkədə qalmaq istəyən şəxslərin yoxlanmasını da genişləndirib. Bu tədbirlərə müraciət edənlərin sosial şəbəkə fəaliyyətinin daha ciddi araşdırılması və bəzi iş vizalarının bahalaşdırılması daxildir.
Siyasət vətəndaş hüquqları təşkilatlarının tənqidinə səbəb olub. Təşkilatlar miqrasiya nəzarətinin lazımi hüquqi prosedur, ifadə azadlığı və ayrı-seçkiliklə bağlı sualları artırdığını bildirirlər.
Mübahisəli hallara Fələstin tərəfdarı nümayişlərdə iştirak edən xarici vətəndaşlarla bağlı viza tədbirləri, eləcə də mühafizəkar şərhçi Çarli Kirkün qətlindən sonra sosial şəbəkələrdəki şərhləri araşdırılan şəxslərin işləri daxildir. Hüquq müdafiəçiləri siyasi mövqenin miqrasiya cəzasına səbəb olmamalı olduğunu deyirlər. Administrasiya isə milli təhlükəsizliyi qorumaq və miqrasiya qaydalarını tətbiq etmək səlahiyyəti çərçivəsində hərəkət etdiyini bildirir.
Xalis beynəlxalq miqrasiya 53,8 faiz azalıb
ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun 2025-ci il üçün əhali hesablamalarına görə, 2024-cü ilin iyununda başa çatan birillik dövrdə xalis beynəlxalq miqrasiya təxminən 2,73 milyon nəfər olub. 2025-ci ilin iyununda başa çatan dövrdə bu göstərici 1,26 milyona düşüb. Azalma 53,8 faiz təşkil edib.
Xalis miqrasiya əvvəlki illərdə artmışdı: göstərici 2021-ci ildə təxminən 376 min, 2022-ci ildə 1,67 milyon, 2023-cü ildə isə 2,26 milyon olub. Siyahıyaalma Bürosu xalis beynəlxalq miqrasiyanı ölkəyə xaricdən gələnlərin sayından ölkəni tərk edənlərin sayının çıxılması ilə hesablayır.
Bu hesablamalar yalnız viza sahiblərini deyil, daha geniş əhali qruplarını əhatə edir. 2025-ci il üzrə rəqəm 2024-cü ilin iyulundan 2025-ci ilin iyununa qədər olan dövrü əhatə edir və Trampın vəzifəyə qayıtmasından əvvəlki ayları da özündə birləşdirir. Büro azalmaya həm ölkəyə gələnlərin sayının azalmasının, həm də ölkəni tərk edənlərin sayının artmasının təsir göstərdiyini bildirib.
Qurum mövcud meyillərin davam edəcəyi halda 2026-cı ilin iyununda başa çatan birillik dövrdə xalis beynəlxalq miqrasiyanın təxminən 321 min nəfər olacağını proqnozlaşdırıb. Bu rəqəmlər ümumi miqrasiya meyillərini əks etdirir və yalnız viza ləğvlərinin nəticəsi kimi şərh edilə bilməz.
Trampın 2024-cü il seçki kampaniyasında qeyri-qanuni miqrasiya və sərhəd təhlükəsizliyi əsas mövzulardan olub. Vəzifəyə başladıqdan sonra administrasiya qanuni girişə yönələn şəxslərə də təsir edən tədbirlər tətbiq edib. Viza ləğvləri bu siyasətin bir hissəsidir.
Ləğv edilən viza onun əvvəlki sahibinin mütləq deportasiya edildiyi demək deyil. Viza, ümumiyyətlə, ABŞ-a giriş məntəqəsinə səfər edərək ölkəyə buraxılmaq üçün müraciət etməyə imkan verən sənəddir. Şəxsin miqrasiya statusu və ölkədə qalmaq hüququ isə ayrıca hüquqi məsələlərdir.
Bu fərq Dövlət Departamentinin viza ləğvi rəqəmlərini miqrasiya və deportasiya statistikası ilə müqayisə edərkən nəzərə alınmalıdır. Administrasiyanın açıqladığı rəqəmlər ləğv edilmiş vizaların sayını göstərir; ölkədən çıxarılan və ya sonradan ölkəni tərk edən şəxslərin sayını yox.
