OMM Redaksiyası
Yaxın Şərqin əsas neft istehsalçılarının xam neft ixracı sentyabr ayında İranla ABŞ-İsrail müharibəsinin fevralın sonunda başlamasından sonra ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. Analitik şirkət “Kpler”in məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İraq, Oman, Qətər, Küveyt və İranın ümumi ixracı gündəlik təxminən 16,328 milyon barelə çatıb.
İxracda artımın səbəbləri
Artım əsasən Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ-dən göndərişlərin güclənməsi ilə bağlı olub. Hörmüz boğazından xam neft ixracının da bərpa olunduğu və sentyabrda gündəlik təxminən 9,719 milyon barelə çatacağı gözlənilir.
Səudiyyə Ərəbistanı “East-West” boru kəmərinə endirilən zərbələrdən sonra ixracın bir hissəsini yenidən istiqamətləndirib. Hücumlar Qırmızı dənizdə yerləşən Yanbu limanından axınları azaldıb.
Bununla belə, regionun xam neft ixracı fevral göstəricisindən gündəlik təxminən 3,2 milyon barel aşağı olaraq qalır. Həmin ay ixrac 19,513 milyon barel təşkil edib. “Kpler”in hesablamasına əsasən, Yaxın Şərqdən neft tədarükü münaqişədən əvvəlki səviyyənin 80 faizindən bir qədər azdır.
Səudiyyə Ərəbistanının ixracı iki dəfədən çox artıb
Regionun ən böyük neft ixracatçısı olan Səudiyyə Ərəbistanının sentyabrda gündəlik təxminən 5,4 milyon barel neft göndərəcəyi gözlənilir. Bu göstərici avqustdakı 2,446 milyon bareldən iki dəfədən çoxdur.
Krallığın Fars körfəzindəki Ras-Tənura terminalından ixrac da bir ay ərzində gündəlik 929 min bareldən təxminən 3,25 milyon barelə yüksəlib. Lakin bu rəqəm fevralda qeydə alınmış 6,411 milyon bareldən xeyli aşağıdır.
“Kpler”in məlumatına görə, ötən həftə Səudiyyə Ərəbistanının hər biri təxminən 2 milyon barel neft daşımaq imkanına malik 19 çox böyük xam neft tankeri Hörmüz boğazından keçib.
Hörmüz boğazının əhəmiyyəti
Hesablamalara Hörmüz boğazından keçən yüklər, Oman körfəzində həyata keçirilən gəmidən-gəmiyə neft transferləri, eləcə də Fuceyrə, Oman və Qırmızı dənizdəki terminallardan göndərişlər daxildir.
Avtomatik identifikasiya sistemi transponderləri söndürülmüş halda boğazdan keçmiş ola biləcək gəmilər bu statistikaya daxil edilməyib.
İranla münaqişə fevralın 28-də başlamazdan əvvəl Hörmüz boğazından hər gün orta hesabla 125 iri kommersiya gəmisi keçirdi. Bu su yolu qlobal gündəlik xam neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən 20 faizinin daşınmasını təmin edir və dünyanın ən mühüm enerji marşrutlarından biri hesab olunur.
