AnewZ-nin məlumatına görə, Somali Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) səfirinə ölkəni tərk etməsi üçün 72 saat vaxt verib, eyni zamanda öz səfirini Əbu-Dabidən geri çağırıb.
Qərar noyabrın 19-da, cümə axşamı elan edilib. Mogadişu BƏƏ-ni Somalinin suverenliyini pozmaqda və bunu “açıq işğal” kimi xarakterizə olunan addımlarla etməkdə ittiham edib. Bu qərar Somali federal hökuməti ilə Afrika Buynuzunun nüfuzlu xarici güclərindən biri arasında uzun müddətdir davam edən mübahisəni daha da kəskinləşdirib.
İnformasiya naziri Əbdifətah Kasim Məhəmməd dövlət xəbər agentliyinin yayımladığı çıxışında qərarı açıqlayıb. O, “Somaliyə qarşı işğalda BƏƏ ilə əməkdaşlıq edən hər kəsə qarşı tədbirlər görüləcəyini” deyib.
“Bütün somalililər ölkələrini müdafiə etməyə və BƏƏ-nin Somalinin suverenliyinə, təhlükəsizliyinə, torpaqlarına və birliyinə qarşı açıq işğalına qarşı birləşməyə çağırılır”, – nazir bildirib. Məhəmməd qərara səbəb olan konkret BƏƏ addımlarını açıqlamayıb.
Prezident Həsən Şeyx Məhəmməd çərşənbə axşamı etdiyi çıxışda BƏƏ-ni Somali federal hökumətinə qarşı fəaliyyət göstərmələri üçün ölkənin bəzi regional hökumətlərinə iqtisadi və siyasi dəstək verməkdə ittiham etmişdi.
BƏƏ Somalinin mövqeyini rədd edib
BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Somali hökumətinin Əmirliklərə qarşı “gərginliyi artıran və düşmənçilik xarakterli” yanaşmasını pisləyib.
Qurumun bəyanatında Somali hökumətinin BƏƏ-ni ölkədaxili hakimiyyət mübarizəsinə cəlb etmək cəhdlərindən təəssüf ifadə olunub. Nazirlik bu cür addımların hər iki ölkənin maraqlarına zərər vura biləcəyini bildirib.
BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi Mogadişudakı səfirliyin artıq bağlandığını və diplomatik heyətin 2026-cı ilin yanvarında geri çağırıldığını qeyd edib. Qərarın Somali hökumətinin ikitərəfli sazişləri ləğv etmək də daxil olmaqla, düşmənçilik xarakterli addımlarından sonra verildiyi bildirilib.
Qurum BƏƏ-nin Somali xalqı ilə əlaqələri qorumaq və gücləndirmək əzmini də təsdiqləyib. BƏƏ uzun müddətdir Somalinin daxili işlərinə müdaxilə etdiyini rədd edir.
Somali yanvar ayında liman sazişləri, eləcə də müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq daxil olmaqla, BƏƏ ilə bütün razılaşmalara xitam verdiyini açıqlamışdı. Mogadişu Əmirlikləri ölkənin milli suverenliyini sarsıtmaqda ittiham etmişdi. BƏƏ ilə yaxın əlaqələri olan Somalinin özünüidarə edən üç bölgəsi həmin vaxt bu qərarı rədd etmişdi.
BƏƏ-nin Somalidəki fəaliyyəti
BƏƏ Somali ordusunun maliyyələşdirilməsinə və təliminə yardım edib, ölkədəki limanlara və digər kommersiya layihələrinə dəstək göstərib. Əmirliklər 2014–2018-ci illərdə yüzlərlə Somali hərbçisini hazırlayıb.
Yüksək vəzifəli Somali mənbələrinin məlumatına görə, BƏƏ paytaxtda və onun ətrafında xidmət edən təxminən 3 400 Somali hərbi polisi və xüsusi təyinatlı qüvvənin maaşını ödəməyə, habelə onların logistikasını təmin etməyə davam edir.
Əmirliklər regional hökumətlərlə də birbaşa əlaqələr qurub. BƏƏ qlobal gəmiçilik marşrutları üzərində yerləşən sahilboyu limanlara və hərbi infrastruktura yüz milyonlarla dollar ayırmağı öhdəsinə götürüb.
BƏƏ Afrika Buynuzunda nüfuzunu genişləndirmək üçün iqtisadi, hərbi və diplomatik imkanlarından uzun müddətdir istifadə edir. Somali federal hökumətinin isə onilliklərdir ölkə ərazisinin böyük hissəsində məhdud səlahiyyəti var. Beynəlxalq dəstəyə, o cümlədən Afrika sülhməramlılarının və ABŞ-ın hava zərbələrinin köməyinə baxmayaraq, hökumət islamçı silahlı qrupları məğlub edə bilməyib.