Vəsiqə hansı hallarda dəyişdirilir?
“Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsi haqqında” Qanunun 4-cü maddəsinə görə şəxsiyyət vəsiqəsi bu hallarda dəyişdirilməlidir: etibarlılıq müddəti bitdikdə; vətəndaşın soyadı, adı, atasının adı və ya ünvanı (yaşayış yeri) dəyişdikdə; vəsiqə, o cümlədən onun elektron daşıyıcısı (çip) yararsız hala düşdükdə; vəsiqənin üzərindəki məlumatların səhv olduğu müəyyən edildikdə. Bu hallardan biri baş verdikdən sonra vətəndaş və ya onun qanuni nümayəndəsi bir ay ərzində vəsiqəni verən orqana müraciət etməlidir. Vəsiqə itdikdə isə sahibi dərhal müraciət etməlidir (1-ci maddə); itmiş və ya korlanmış vəsiqə yenidən verilir və bunun rüsumu fərqlidir (aşağıdakı cədvələ baxın).
Uşaqlar üçün qayda
Hər bir vətəndaş 15 yaşı tamam olduqdan sonra bir ay ərzində şəxsiyyət vəsiqəsi almalıdır. On beş yaşı tamam olmamış vətəndaş isə şəxsiyyət vəsiqəsini qanuni nümayəndəsinin (valideyn, övladlığa götürən, qəyyum və ya himayəçi), habelə qanuni nümayəndənin notariat qaydasında təsdiq edilmiş etibarnaməsi ilə təyin olunmuş şəxsin müraciəti ilə ala bilər (Qanunun 1-ci maddəsi). On beş–on səkkiz yaş aralığında ərizə-anketi vətəndaşın özü və ya qanuni nümayəndəsi verə bilər; hər iki halda ərizə-anketdə yeniyetmənin imzası olmalıdır. Deməli, köhnə “vəsiqə yalnız on beş yaşda verilir” yanaşması qüvvədə deyil.
Müraciət addımları
- Dəyişdirmə əsasını müəyyən edin.
- Həmin əsas üzrə sənəd siyahısını və rüsumu aşağıdakı cədvəllə tutuşdurun.
- Şəxsən və ya qanuni nümayəndə vasitəsilə səlahiyyətli xidmət nöqtəsinə (DİN-in pasport-qeydiyyat qurumları, ASAN xidmət mərkəzləri) müraciət edin.
- Hazırlanma müddətini və təhvil məlumatını qəbzdən izləyin.
Şəxsiyyət vəsiqəsi müraciətdən ən geci 10 gün keçənədək verilir (Qanunun 4-cü maddəsi); daha qısa müddət — üç iş günü və ya bir iş günü — yüksək dövlət rüsumu ilə mümkündür. Vəsiqə on illik müddətə, 55 yaşı tamam olmuş şəxslərə isə müddətsiz verilir. 5 yaşadək uşağa verilən vəsiqə 5 yaşı tamam olanadək, 5 yaşı tamam olmuş uşağa verilən vəsiqə isə 15 yaşı tamam olanadək etibarlıdır. 2018-ci il sentyabrın 1-dək verilmiş vəsiqələr vətəndaş 25, 35, 50 yaşına çatanadək və ya soyadı, adı, atasının adı, yaşayış yeri, ailə vəziyyəti, hərbi vəzifəsi dəyişənədək qüvvədə qalır.
| Kimə | Etibarlılıq müddəti |
|---|---|
| 5 yaşadək uşaq | 5 yaşı tamam olanadək |
| 5–15 yaş | 15 yaşı tamam olanadək |
| 15 yaşdan yuxarı | 10 il |
| 55 yaşı tamam olmuş şəxs | Müddətsiz |
Vətəndaşa ilk dəfə şəxsiyyət vəsiqəsinin verilməsi üçün aşağıdakı sənədlər tələb olunur:
şəxsiyyət vəsiqəsinin verilməsi haqqında ərizə-anket (1 nömrəli əlavə - DİN-nin məsul əməkdaşı tərəfindən elektron formada tərtib edilir);
vətəndaşın doğum haqqında şəhadətnaməsi;
Azərbaycan Respublikasının 1999-cu il 8 dekabr tarixli 773-IQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmiş "Yaşayış yeri və olduğu yer üzrə qeydiyyat haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiqi haqqında Əsasnamə"nin 2-ci maddəsində göstərilən, yaşayış sahəsinə köçmək üçün əsas verən sənəd (əgər vətəndaşın yaşayış yeri üzrə qeydiyyatı yoxdursa)
vətəndaşın qan qrupu, gözlərinin rəngi, boyu haqqında tibbi arayış;
dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə sənəd;
ərizə vətəndaşı övladlığa götürən, vətəndaşın himayəçisi və ya qəyyumu tərəfindən verildikdə, onun hüquqlarını təsdiq edən sənəd;
Elektron Hökumət İnformasiya Sistemi vasitəsilə əldə edilə bilən sənədlər vətəndaşdan tələb olunmur (Qanunun 4-cü maddəsi).
15 yaşı tamam olmamış vətəndaşa şəxsiyyət vəsiqəsinin verilməsi və ya dəyişdirilməsi onun qanuni nümayəndəsinin, habelə qanuni nümayəndəsinin notariat qaydasında təsdiq edilmiş etibarnaməsi əsasında təyin olunmuş şəxsin müraciəti ilə həyata keçirilir;
15 yaşı tamam olmamış vətəndaşa şəxsiyyət vəsiqəsinin verilməsi üçün vətəndaşın əl-barmaq izləri götürülmür, həmçinin gözlərinin rəngi və boyu haqqında tibbi arayış tələb olunmur;
15 yaşı tamam olmamış vətəndaşa verilən şəxsiyyət vəsiqəsində onun fotoşəkli yerləşdirilir, lakin şəxsi imzası göstərilmir.
15 yaşdan 18 yaşadək olan vətəndaşın ərizə-anketini onun özü və ya qanuni nümayəndəsi verə bilər. Hər iki halda ərizə-anketdə 15 yaşdan 18 yaşadək olan vətəndaşın imzası olmalıdır.
Şəxsiyyət vəsiqəsinin üzərində göstərilən məlumatlarda səhv müəyyənləşdirildikdə, həmin vəsiqə təqdim edildiyi vaxtdan bir gün müddətində dövlət rüsumu alınmadan dəyişdirilir. Şəxsiyyət vəsiqəsinin elektron daşıyıcısına (çipə) və dövlət informasiya sistemlərinə daxil edilmiş məlumatlarda səhv müəyyənləşdirildikdə, vəsiqə səhv məlumatları daxil etmiş orqana təqdim edildikdən dərhal sonra (ən geci 30 dəqiqə ərzində) həmin məlumatlar dövlət rüsumu alınmadan dəyişdirilir (Qanunun 5-ci maddəsi).
Dövlət rüsumunun məbləği
Məbləğlər “Dövlət rüsumu haqqında” Qanunun 14.3, 14.3-1 və 14.3-2-ci maddələri ilə müəyyən edilir:
| Hal | 10 gün | 3 iş günü | 1 iş günü | Maddə |
|---|---|---|---|---|
| Vəsiqənin verilməsi və ya dəyişdirilməsi (15 yaşına çatmış vətəndaş) | 5 manat | 50 manat | 70 manat | 14.3 |
| Vəsiqənin verilməsi və ya dəyişdirilməsi (15 yaşı tamam olmamış vətəndaş) | 5 manat | 25 manat | 30 manat | 14.3-2 |
| İtirilmə və ya korlanma ilə əlaqədar yenidən verilmə (yaşdan asılı olmayaraq) | 30 manat (10 iş günü) | 70 manat | 90 manat | 14.3-1 |
Yoxlanılıb: 14 oktyabr 2026.