Afət Ziyadqızı
H5N1 quş qripi ilk dəfə Avstraliyanın cənub Hind okeanındakı ən ucqar adalarından biri olan Heard adasındakı Adelie pinqvinlərində aşkar edilib.
“Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM” xəbər verir ki, bu barədə federal hökumət açıqlama verib və məlumatı mütəxəssislərə istinadən “The Guardian” qəzeti yayıb.
Virus daha sonra xəz suitiləri və gentoo pinqvinlərində də aşkar olunub. Avstraliya Antarktika Proqramı tərəfindən aparılan ekspedisiya zamanı toplanan nümunələrin laboratoriya müayinələri infeksiyanı təsdiqləyib. Bu, yüksək patogenli H5N1 ştammıdır ki, son illərdə vəhşi quşlar və dəniz məməliləri arasında kütləvi ölümə səbəb olub.
2025-ci ilin noyabr ayında eyni ştamm cənub fil suitilərində də aşkar edilib və bir neçə ay ərzində ərazidə yaşayan müxtəlif heyvan növlərində infeksiya təsdiqlənib.
Heard Adası biomüxtəlifliyin qorunması üçün xüsusilə vacibdir. Bu geniş ərazi dəniz quşları və kürəkayaqlılar üçün çoxalma və tük tökmə yeri kimi xidmət edir. Ərazinin təcrid olunması uzun müddət təhlükəli xəstəliklərin yayılmasına qarşı təbii maneə hesab olunurdu, lakin H5N1-in ortaya çıxması virusun hətta Cənubi Okeanın ən ucqar ekosistemlərinə də çatdığını göstərir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, infeksiya yayılarsa, xüsusən də virus çoxalma mövsümündə aktiv şəkildə ötürülməyə başlayarsa, quş koloniyaları arasında əhəmiyyətli itkilərə səbəb ola bilər. Məhdud arealı olan növlər üçün risk ən böyük narahatlıq doğurur.
BirdLife Australia təbiəti mühafizə təşkilatının alimləri vəziyyəti “çox narahatedici” adlandırıb və epidemiyanın regionun ekosistemləri üçün uzunmüddətli nəticələrə səbəb ola biləcəyini qeyd ediblər.
