OMM Redaksiyası
Qırğızıstan enerji içkilərini qadağan edən dünyada ilk ölkə ola bilər. AnewZ-in Qırğızıstanın dövlət xəbər agentliyi “Kabar”a istinadən yaydığı məlumata görə, Prezident Sadır Japarov nazirlərə bu içkilərin istehsalı və idxalının qadağan olunması imkanını araşdırmağı tapşırıb.
“Kabar”ın məlumatına əsasən, 2026-cı ilin ilk yarısında ölkədə 36 milyon litrdən çox enerji içkisi istehlak edilib. Japarov davamlı istehlakın təhlükəli xəstəliklərin artmasına və dövlətin səhiyyə xərclərinin yüksəlməsinə səbəb ola biləcəyindən narahatlığını ifadə edib.
Nazirlər təklif olunan məhdudiyyətləri araşdırmaq üçün bir ay, qaydaları tətbiq etmək üçün isə altı ay vaxt alacaqlar.
Tədqiqatlarda enerji içkilərinin, xüsusilə gənclərdə, ürək problemləri, o cümlədən ürəyin dayanması ilə əlaqəsi göstərilib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da bu içkilərdəki yüksək kofein səviyyəsinin yaratdığı risklər barədə xəbərdarlıq edib.
Enerji içkilərində kofein miqdarı
Standart 250 millilitrlik “Red Bull” qutusunda 80 milliqram kofein var. Bəzi enerji içkilərinin bir qutusunda kofeinin miqdarı 300 milliqrama çatır. Müqayisə üçün, bir fincan qəhvədə təxminən 100 milliqram kofein olur.
Araşdırmalara görə, enerji içkiləri ürəyin normal fəaliyyətini poza bilər. Yüksək qan təzyiqi, yuxusuzluq, narahatlıq, əsəbilik və ürəkbulanma da bu içkilərin digər mümkün təsirləri sırasındadır.
Bəzi enerji içkilərinin tərkibindəki şəkərin uzun müddət istifadədən sonra metabolik xəstəliklər və diş çürüməsi ilə əlaqəsi də qeyd olunub.
“National Library of Medicine” tərəfindən yayımlanan 2023-cü il tədqiqatında yeniyetmələrin enerjini sürətlə artırdığını, ayıqlığı və idman göstəricilərini yaxşılaşdırdığını iddia edən içkilərə meyil göstərdiyi bildirilib.
Bəzi ölkələrdə satış məhdudiyyətləri tətbiq olunub
Ermənistan, Azərbaycan və Özbəkistanda enerji içkilərinin 18 yaşına çatmayanlara satışı qadağandır. Qazaxıstan 2025-ci ildə bu içkilərin 21 yaşdan aşağı şəxslərə satışını qadağan edib.
Birləşmiş Krallıqda da uşaqlara yüksək kofeinli enerji içkilərinin satışının qadağan edilməsi ilə bağlı məsləhətləşmələr aparılır. Küveyt isə mart ayında enerji içkilərinin kafe, restoran, supermarket və digər obyektlərdə satışını qadağan edib.
