OMM Redaksiyası
Mərkəzi Asiya ölkələrində biznes nümayəndələri və ekspertlər Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Tacikistan və Türkmənistan arasında rəqəmsal inteqrasiyanın gücləndirilməsini təklif ediblər. Məqsəd texnologiya şirkətlərinin 80 milyondan çox insanın yaşadığı regional bazarda fəaliyyətini asanlaşdırmaqdır.
Təkliflər beş ölkənin rəqəmsal qaydalarının bir-birinə daha yaxınlaşdırılmasını nəzərdə tutur. Söhbət elektron sənədlər, rəqəmsal identifikasiya, şəxsi məlumatların qorunması, kibertəhlükəsizlik və süni intellekt sahələrindən gedir.
Təkliflər Astanada müzakirə olunub
Məsələ Astanada Mərkəzi Asiya ölkələrinin rəqəmsal gündəmə inteqrasiyasına həsr olunmuş regional dəyirmi masada müzakirə edilib. Görüş regionda rəqəmsal əməkdaşlığın sərhədlərarası biznes üçün praktiki mexanizmlərə çevrilməsi yollarının axtarıldığı bir vaxtda keçirilib.
Qaydaların və rəqəmsal sistemlərin daha uyğun olması texnologiya şirkətlərinin qonşu ölkələrin bazarlarına çıxışını asanlaşdıra bilər. Bu halda şirkətlər hər ölkədə fərqli hüquqi və rəqəmsal tələblərə uyğunlaşmaq əvəzinə, qarşılıqlı tanınan alətlərdən və uyğun sistemlərdən istifadə edə bilərlər.
Elektron sənədlərin qarşılıqlı tanınması
Təşəbbüsün əsas istiqamətlərindən biri elektron sənədlərin və rəqəmsal identifikasiyanın qarşılıqlı tanınmasıdır. Bundan başqa, şəxsi məlumatlar və kibertəhlükəsizlik üzrə qaydaların uyğunlaşdırılması, həmçinin süni intellektdən məsuliyyətli istifadə üçün ümumi prinsiplərin müəyyənləşdirilməsi təklif olunur.
İqtisadi baxımdan təşəbbüsün məqsədi texnologiya şirkətləri regionda genişləndikcə inzibati maneələri azaltmaqdır. Daha əlaqəli rəqəmsal bazar Mərkəzi Asiyanı qlobal texnologiya şirkətləri, bulud xidmətləri provayderləri, telekommunikasiya operatorları və investorlar üçün daha cəlbedici edə bilər.
Süni intellekt üzrə etik kodeks hazırlanır
Təşəbbüsün ayrıca istiqaməti süni intellektdir. Mərkəzi Asiyada süni intellektdən məsuliyyətli istifadə üzrə Etik Kodeksin hazırlanması təklif edilir. Sənədin dövlətlərüstü tənzimləyici qurum yaratmadan ümumi prinsipləri müəyyənləşdirməsi nəzərdə tutulur.
Təklif süni intellekt sistemləri üçün məcburi sertifikatlaşdırma və ya akkreditasiya tətbiq etmir. Hər bir ölkədə milli qanunvericilik əsas prioritet olaraq qalacaq.
Təkliflərin 2027-ci il üzrə B5+1 Regional Biznes Gündəliyinə daxil edilməsi gözlənilir. Hazırda isə bunlar beş ölkənin hökumətləri tərəfindən qəbul edilmiş məcburi qaydalar deyil, biznes və ekspertlərin tövsiyələridir.
Təşəbbüsün əsas sınağı regional rəqəmsallaşmaya verilən ümumi dəstəyi milli sərhədlərdən kənarda işləyən sistemlərə çevirmək və eyni zamanda hər bir ölkənin tənzimləyici çərçivəsini qorumaq olacaq.
