OMM Redaksiyası
Meksika və ABŞ arasında ticarət razılaşması üzrə danışıqlar ABŞ-da keçiriləcək aralıq seçkilərə səkkiz həftədən az vaxt qaldığı bir dövrdə sürətlənib. Danışıqlardan xəbərdar olan altı mənbənin məlumatına görə, Vaşinqtonla Kanada arasında danışıqların nəticəsiz qalması razılaşma əldə olunması ilə bağlı təzyiqi artırıb.
Tərəflər Meksikaya ABŞ-ın bəzi tariflərindən güzəşt verilməsini nəzərdə tutan aralıq razılaşmanı müzakirə edirlər. Bunun müqabilində Mexikonun avtomobil sənayesində yerli məzmun tələbləri və Çin investisiyaları da daxil olmaqla bir sıra məsələlər üzrə güzəştlərə getməsi gözlənilir.
Formal son tarix müəyyən edilməsə də, hər iki ölkənin rəsmiləri 3 noyabr seçkilərindən əvvəl razılaşmanın əldə olunmasını siyasi baxımdan faydalı hesab edirlər. ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Meksika Prezidenti Klaudiya Şeynbaum belə bir razılaşma ilə daxili siyasi təzyiqlər fonunda irəliləyiş əldə etdiklərini nümayiş etdirə bilərlər.
Meksikanın İqtisadiyyat Nazirliyi konkret son tarixin olmadığını bildirib, lakin danışıqlara sadiqliyini vurğulayıb. ABŞ-ın Ticarət Nümayəndəsi və Ağ Ev isə şərh sorğularına dərhal cavab verməyib.
Meksika əməkdaşlıq yolunu seçir
ABŞ və Kanada arasında ticarət danışıqlarının ötən ay dayanmasından sonra Meksikada razılaşma əldə olunmasının aktuallığı artıb. İki uzunmüddətli müttəfiq hazırda tarif mübahisəsi yaşayır.
Vaşinqton çərşənbə axşamı Kanadadan geniş çeşiddə alkoqollu içkilərin, motosikletlərin və süd məhsullarının idxalını qadağan edib. Ottava isə buna uyğun tariflərlə cavab verəcəyini açıqlayıb.
Meksikanın ixracının 80 faizindən çoxu ABŞ-a yönəldilir. Buna görə də ölkə Vaşinqtonla qarşıdurmadan yayınmağa və əməkdaşlıq yolu ilə güzəştlər əldə etməyə çalışır.
Danışıqlar bu həftə daha da intensivləşib. ABŞ-ın ticarət naziri Hovard Lutnik cümə axşamı Şeynbaumla ticarət məsələlərini müzakirə etmək üçün videokonfrans keçirib.
Görüş Şeynbaumun Meksika şirkətlərinin xarici investorlar tərəfindən alınmasına nəzarət və bəzi hallarda bu prosesin qarşısını almaq üçün ölkəyə yeni səlahiyyətlər verəcək qanun layihəsini irəli sürməsindən iki həftədən az müddət sonra baş tutub. Təklif olunan sistem ABŞ və Kanadadakı investisiya yoxlaması mexanizmlərinə bənzəyir və Çin investisiyaları ilə bağlı Vaşinqtonun narahatlıqlarını aradan qaldırmaq cəhdi kimi qiymətləndirilir.
Avtomobillərlə bağlı tariflər əsas maneə olaraq qalır
Danışıqlar üç ölkənin iştirak etdiyi USMCA ticarət sazişi üzrə daha geniş məsələlər həll edilənədək aralıq ikitərəfli razılaşmanın əldə olunmasına yönəlib. ABŞ iyul ayında sazişi daha 16 il müddətinə uzatmaqdan imtina etdikdən sonra sənəd qeyri-müəyyən vəziyyətə düşüb.
USMCA qüvvədə qalır və illik nəzərdən keçirilməyə tabedir. Lakin Tramp administrasiyası bu prosesdən Kanada və Meksikadan əlavə güzəştlər tələb etmək üçün istifadə edir.
Əsas fikir ayrılıqlarından biri polad, alüminium, avtomobillər və avtomobil hissələrinə tətbiq olunan 232-ci bölmə tarifləridir. Milli təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində ABŞ-a göndərilən Meksika və Kanada poladına 50 faiz, avtomobillərə isə 25 faiz rüsum tətbiq olunur.
Tramp bir sıra digər ticarət tərəfdaşları ilə avtomobil tariflərinin azaldılması barədə razılığa gəlib. Yaponiya, Avropa İttifaqı və Cənubi Koreya üçün tarif 15 faiz, Böyük Britaniya üçün isə 10 faiz müəyyənləşdirilib. Bu isə həmin ölkələrdən idxal olunan bəzi avtomobillərin Meksika və Kanadadan gətirilən avtomobillərlə müqayisədə daha aşağı rüsumla üzləşməsi deməkdir.
Bir neçə avtomobil istehsalçısı hesab edir ki, Vaşinqton Meksikaya Kanada ilə danışıqlar dayanmazdan əvvəl müzakirə olunan modelə bənzər çərçivə təklif edə bilər. Bu model avtomobil idxalına 15 faizlik tarifin tətbiqini, ABŞ istehsalı komponentlərin payından asılı olaraq isə əlavə güzəştləri nəzərdə tutur. Nəticədə effektiv tarif dərəcəsinin təxminən 7 faizə enməsi mümkündür.
