OMM Redaksiyası
Kolumbiya Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə (ICJ) Qəzza zolağında Soyqırım Konvensiyasının pozulması iddiaları ilə bağlı Cənubi Afrikanın İsrailə qarşı qaldırdığı iş üzrə müdaxilə bəyanatını geri götürdüyünü bildirib.
ICJ-nin açıqlamasına görə, Kolumbiya bu qərarı məhkəməyə rəsmi şəkildə təqdim edib. Ölkə müdaxilə bəyanatını 5 aprel 2024-cü ildə məhkəmənin Statutunun 63-cü maddəsinə əsasən vermişdi. Həmin maddə konvensiyanın tərəfi olan və işdə həmin sənədin şərhi müzakirə edilən dövlətlərə prosesə müdaxilə etmək imkanı yaradır.
Kolumbiyanın müdaxiləsi ölkəni əsas iş üzrə tərəfə çevirmirdi. Cənubi Afrika İsrailə qarşı iddianı 2023-cü ilin dekabrında təqdim edib. Pretoria İsraili Qəzzadakı fələstinlilərlə bağlı Soyqırım Konvensiyası üzrə öhdəliklərini pozmaqda ittiham edir. İsrail isə bu iddiaları rədd edir və Qəzzadakı fəaliyyətlərinin soyqırım təşkil etmədiyini bildirir.
Kolumbiyanın əvvəlki siyasəti
Qərar Qəzza müharibəsi dövründə fələstinpərəst mövqe nümayiş etdirən keçmiş prezident Qustavo Petronun siyasətindən geri dönüş kimi qiymətləndirilir.
Petro 2024-cü ilin mayında Kolumbiyanın İsraillə diplomatik münasibətləri kəsəcəyini açıqlamışdı. O, hökumətinin “soyqırım törədən hökumətlə” əlaqələri davam etdirə bilməyəcəyini bildirmişdi. Kolumbiya həmçinin İordan çayının qərb sahilindəki Ramallah şəhərində səfirlik açmaq planını açıqlamışdı.
2024-cü ilin avqustunda Petro Kolumbiyanın İsrailə kömür ixracını dayandırmışdı. O, kömürün Qəzzada fələstinlilərə qarşı istifadə edilən silahların hazırlanmasında istifadə olunduğunu demişdi. Həmin hökumət apreldə Soyqırım Konvensiyasına tərəf olmasını əsas gətirərək ICJ-də müdaxilə bəyanatı da təqdim etmişdi.
İsraillə münasibətlərin bərpası planı
Abelardo de la Espriella avqustda prezident vəzifəsinə gəldikdən sonra siyasət dəyişib. Yeni hökumət İsraillə diplomatik və iqtisadi əlaqələrin bərpası istiqamətində addımlar atır.
Kolumbiya hökuməti Qüdsdəki səfirliyini yenidən açmaq və İsraillə ikitərəfli iqtisadi komissiya yaratmaq planlarını açıqlayıb. Həmçinin oktyabr ayında İsrailə Kolumbiya nümayəndə heyətinin səfəri nəzərdə tutulur.
ICJ iş çərçivəsində 2024-cü ilin yanvarından etibarən bir sıra müvəqqəti tədbirlər qəbul edib. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının əsas məhkəmə orqanı olan Haaqa məhkəməsində proses hələ də davam edir.
