Afət Ziyadqızı
Cənub-Şərqi Asiya regionunda tüğyan edən kütləvi meşə yanğınları İndoneziya başda olmaqla, qonşu dövlətləri ağır ekoloji böhran və sıx tüstü dumanı (“haze”) ilə üz-üzə qoyub. Yeni kənd təsərrüfatı sahələrinin açılması məqsədilə bitki örtüyünün qanunsuz yandırılması və təbii fəlakətə yol açan “El-Ninyo” anomal hava axınlarının törətdiyi kəskin quraqlıq yanğınların söndürülməsi əməliyyatlarını kəskin şəkildə çətinləşdirir.
"Operativ Məlumat Mərkəzi-OMM" xəbər verir ki, aylardır davam edən təbii fəlakətin yaratdığı zəhərli hava çirkliliyi səbəbindən İndoneziya, Malayziya, Sinqapur və Şərqi Timorda təhsil müəssisələrində dərslər dayandırılıb, məktəblər bağlanıb. Mütəxəssislər əhali və heyvanlar arasında kəskin tənəffüs yolu xəstəliklərinin sürətlə artdığını bildirirlər.
Cari ilin iyul ayının sonundan başlayan genişmiqyaslı yanğınlar nadir fauna növü sayılan Borneo oranqutanlarının təbii yaşayış mühitini məhv edir. İndoneziya dövlət qurumları və beynəlxalq ekoloji təşkilatlar xilasetmə əməliyyatlarını fasiləsiz davam etdirir.
“Agence France-Presse” (AFP) agentliyinin yaydığı məlumata görə, Qərbi Kalimantan Təbiəti Mühafizə İdarəsi və YIARI qeyri-hökumət təşkilatı avqustun 6-dan bəri təhlükəli zonalardan 51 oranqutanı xilas edərək xüsusi qorunan təhlükəsiz qoruq ərazilərinə yerləşdirib.
İndoneziya Ətraf Mühit və Meşə Təsərrüfatı Nazirliyinin rəsmi göstəricilərinə əsasən, son aylarda yalnız Kalimantan bölgəsində xilas edilən oranqutanların ümumi sayı 96-ya çatıb.
Olovdan və zəhərli tüstüdən zərər çəkən heyvanlarda ağır yanıq xəsarətləri, kəskin qidalanma çatışmazlığı və anemiya kimi ciddi sağlamlıq fəsadları aşkar edilib. Xilas edilən primatlar baytar nəzarəti altında intensiv reabilitasiya kursu keçirlər.
Ekoloji monitorinq təşkilatlarının məlumatına görə, əvvəllər Sumatra və Borneo adalarında populyasiyası 230 mindən çox olan oranqutanların sayı hazırda kəskin azalaraq 104 minə düşüb. Arası kəsilməyən meşə yanğınları nəsli kəsilməkdə olan bu canlıların tamlıqla məhv olması təhlükəsini kəskin şəkildə artırır.
