OMM Redaksiyası
Avropada noyabrın 3-də ən azı yeddi reysə və bir kruiz gəmisinə bomba təhdidləri daxil olub. Təhdidlər reyslərin istiqamətinin dəyişdirilməsinə, hava limanlarında məhdudiyyətlərə və genişmiqyaslı təhlükəsizlik yoxlamalarına səbəb olub. AnewZ-nin məlumatına görə, aparılan axtarışlarda partlayıcı maddə tapılmayıb və heç bir qrup hadisələrə görə məsuliyyəti üzərinə götürməyib.
Təhdidlər Varşava, Sofiya, Roma və İspaniyanın Mursiya şəhərinə gedən reyslərə təsir edib. Bir neçə hava limanında təhlükəsizlik yoxlamaları aparılıb və müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq olunub.
Polşada “LOT Polish Airlines” şirkətinin Londondan gələn təyyarəsi Varşava Şopen hava limanından yaxınlıqdakı Varşava Modlin hava limanına yönləndirilib. Təyyarədə axtarış aparılan müddətdə Modlin hava limanı müvəqqəti bağlanıb. Partlayıcı maddə aşkarlanmayıb.
Kopenhagen–Varşava reysini həyata keçirən “SAS” təyyarəsi isə Şopen hava limanına planlaşdırıldığı vaxtda enib. Təhlükəsizlik yoxlamalarında şübhəli qurğu tapılmadığından hava limanı fəaliyyətini davam etdirib.
Bolqarıstanda Milan Berqamo və Dublindən Sofiyaya gələn iki reysə bomba təhdidi edilib. İtaliyadan gələn “Wizz Air” təyyarəsində 176 sərnişin, İrlandiyadan gələn “Ryanair” reysində isə 186 nəfər olub. Hər iki təyyarə təhlükəsiz enib, axtarışlarda partlayıcı maddə aşkarlanmayıb.
Bir gün əvvəl Londondan Sofiyaya uçan “Wizz Air” təyyarəsi də oxşar təhdidə görə Budapeştə yönləndirilmişdi.
İspaniyada Mançesterdən Mursiyaya uçan “Ryanair” reysinə bomba təhdidindən sonra Mursiya hava limanının bəzi hissələri mühasirəyə alınıb. Səlahiyyətli qurumlar daha sonra həyəcan siqnalının saxta olduğunu açıqlayıb, hava limanında normal fəaliyyət bərpa olunub.
Roma Fiumicino hava limanına enən, Lissabon və Dublindən gələn iki “Ryanair” təyyarəsində də axtarış aparılıb. Dublin reysi enişdən əvvəl İtaliya Hərbi Hava Qüvvələrinin müşayiəti ilə hərəkət edib və təhlükəsiz enib. Rəsmilər hər iki hadisənin digər reyslərə maneə yaratmadan həll olunduğunu bildiriblər.
Təhlükəsizlik həyəcanı dəniz nəqliyyatına da yayılıb. Naməlum şəxs Panama bayrağı altında üzən “Crown Iris” kruiz gəmisinin gövdəsinə partlayıcı qurğu bərkidildiyini telefonla bildirib. Yunanıstanın Siros adası yaxınlığında gəmidə axtarış aparılıb; əməliyyata partlayıcı maddələri aşkarlayan it və dalğıc cəlb olunub.
İlkin yoxlamalarda partlayıcı maddə tapılmayıb. İsrailə gedən gəminin səfərini davam etdirməsindən əvvəl sahil mühafizəsinin mütəxəssislərinin əlavə yoxlamalar aparacağı gözlənilirdi.
Aviasiya təhlükəsizliyi üzrə ekspertlər bir gündə qeydə alınan təhdidlərin sayının qeyri-adi dərəcədə çox olduğunu və hadisələrin əlaqələndirilmiş olub-olmadığı barədə suallar yaratdığını deyiblər.
Aviasiya riskləri üzrə məsləhətçi “Osprey Flight Solutions” şirkətinin analitik nəticələr üzrə meneceri Rhys Jones “Reuters”ə bildirib ki, bir gündə uçuşlara qarşı yeddi təsdiqlənmiş bomba təhdidi müstəsna haldır. Onun sözlərinə görə, “hədəf ölkənin, aviaşirkətin və ya marşrutun aydın olmaması aviasiya əməliyyatlarında ümumi pozuntu yaratmağın məqsəd olduğunu göstərir”.
Hadisələr Avropada nəqliyyat şəbəkələrini və kritik infrastrukturu hədəf alan ehtimal olunan hibrid hücumlar və təxribatlarla bağlı narahatlıqların artdığı vaxta təsadüf edib. Bu həftənin əvvəlində naməlum hakerlər bir neçə Avropa ölkəsində supermarketlərin soyuducu sistemlərinə hücum edib, nəticədə ərzaq məhsulları xarab olub.
Bəzi təhlükəsizlik ekspertləri bomba təhdidlərinin az xərc tələb edən daha genişmiqyaslı pozuntu cəhdlərinin bir hissəsi ola biləcəyini deyiblər. Bununla belə, hadisələrlə həmin hücumlar arasında əlaqə olduğunu göstərən sübut ortaya çıxmayıb.
Avropa rəsmiləri daha əvvəl Rusiya və İranı hibrid əməliyyatlar həyata keçirməkdə ittiham ediblər. Hər iki ölkə bu ittihamları rədd edib.
Aviasiya təhlükəsizliyi üzrə “Dyami” qrupunun rəhbəri Eric Schouten “Reuters”ə deyib: “Dəmir yollarından tutmuş, soyuducuların sındırılması ilə bağlı gördüyümüz ərzaq infrastrukturuna və digər əməliyyatlara qədər bunlar Avropanı pozmaq istəyən Rusiya dövlət aktorlarının fəaliyyət modelinə uyğun gəlir”.
