ABŞ Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsində yüksək vəzifə tutan demokrat Qreqori Miks çərşənbə günü Tramp administrasiyasının İsrailə 2,8 milyard dollar dəyərində minlərlə ağır bomba satışı təklifini təsdiqləməyəcəyini açıqlayıb.
Miks bildirib ki, administrasiya silahların İsrail tərəfindən necə istifadə olunacağı ilə bağlı kifayət qədər təminat təqdim etməyib. Təklifə 40 min ədəd 2 min funtluq bomba, o cümlədən 20 min MK-84 və 20 min BLU-117 bombası daxildir.
“Mən İsrailin təhlükəsizliyinə və ciddi regional təhdidlərə qarşı özünü müdafiə etmək qabiliyyətinə sadiqəm”, – Miks deyib. Bununla belə, o, bombaların Qəzza və Livanın sıx məskunlaşan ərazilərində istifadə olunması ehtimalı ilə bağlı “ciddi və həllini tapmamış narahatlıqların” olduğunu vurğulayıb.
Silah satışı ilə bağlı təklif müvafiq Konqres komitələrinə qeyri-rəsmi şəkildə təqdim edilib. Miks Konqresin ABŞ tərəfindən maliyyələşdirilən silahların qanuni şəkildə və mülki əhalinin həyatını qoruyan təminatlarla istifadəsini təmin etmək məsuliyyəti daşıdığını bildirib.
Onun etirazı satışın mütləq qarşısını almır. Konqres komitələrinin rəhbərləri böyük silah sazişlərini ənənəvi olaraq qeyri-rəsmi prosedurla nəzərdən keçirirlər, lakin administrasiya müəyyən hallarda bu prosesi keçə bilər. Donald Tramp daha əvvəl İsrailə silah tədarükünü sürətləndirmək üçün Konqresin baxış prosedurunu kənara qoyub.
Təklif İsrailin 2 min funtluq bombalardan istifadəsinə diqqətin artdığı bir vaxtda irəli sürülüb. Bu bombalar Qəzza və Livanda tətbiq edilib və sıx məskunlaşan ərazilərdə genişmiqyaslı dağıntılara səbəb ola bilər.
Keçmiş prezident Co Bayden 2024-cü ildə bu bombaların Qəzzada istifadə olunması ehtimalı ilə bağlı narahatlıqlara görə İsrailə 2 min funtluq bombaların göndərilməsini müvəqqəti dayandırmışdı. Tramp 2025-ci ilin yanvarında vəzifəyə qayıtdıqdan sonra bu siyasəti dəyişib.
ABŞ ictimaiyyətinin İsrailə hərbi dəstəyə münasibəti də dəyişib. “Quinnipiac University”nin iyun sorğusuna əsasən, ABŞ seçicilərinin 48 faizi, demokratların isə 66 faizi Vaşinqtonun İsrailə həddindən artıq dəstək verdiyini düşünür. Bu göstəricilər 2017-ci ildə sual ilk dəfə verilərkən müvafiq olaraq 16 və 20 faiz olub.